درس‌آموخته‌هایی از پروژه WISECARE

مهرناز قربانی    مهرناز قربانی
   کارشناس مدیریت دانش
  

تاریخ انتشار:
1399/9/2

مزیت رقابتی برای عملکرد شرکت در بازارهای نوظهور مهم است. بسیاری از شرکت‎‌ها جهت حفظ مزیت رقابتی، پیاده‎‌سازی استراتژی‌‌ها، پاسخ به نیازهای موجود، کسب منافع و رقابت با سایرین از مدیریت دانش استفاده کرده و در این مسیر با مشکلات زیادی مواجه می‌‌شوند. این مطلب نگاهی انتقادی به مشکلات و موانع مدیریت دانش و نحوه استفاده شرکت‎‌های خدماتی از این برنامه برای بهبود کارآیی دارد.
مهم‌ترین چالش مدیریت دانش در شرکت‌ها، جذب و ادغام دانش برای به اشتراک‌گذاری میان اعضا بوده و شرکت‌های موفق باید توانایی جمع‌آوری، ذخیره و توزیع آن را برای ایجاد و حفظ مزیت رقابتی تخصصی به‌‌دست آورده و از این طریق مزایایی نظیر بهبود خدمات، افزایش کیفیت محصول، کاهش هزینه و پاسخ سریع به مشتریان را کسب کنند.
از سوالات مهم در زمینه مدیریت دانش و صنعت خدمات می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
1) چرا مدیریت دانش برای شرکت‌‌های صنعتی و خدماتی مهم است؟
2) چگونه شرکت‌‌های صنعتی و خدماتی برای دستیابی به مزیت رقابتی از مدیریت دانش استفاده می‌کنند؟
3) چه مشکلات و موانعی در شرکت‌‌های خدماتی هنگام اجرای مدیریت دانش پیش‌‌بینی می‌‌شود؟

مطالعه موردی: WISECARE

WISECARE، پروژه‌‌ای با سرمایه‌‌گذاری کمیسیون اروپا و شرکایی اروپایی نظیر دانشگاه کالدونیای گلاسکو، Katholieke Universiteit Leuven ،Teallach Limited، دانشگاه Kuopio ،HISCOM از هلند، دانشگاه آتن و شرکت آرتور اندرسن تاسیس و به عنوان "سیستم‎ اطلاعاتی گردش کار برای مراقبت‌‌های پرستاری در اروپا" نام‌گذاری شده است. 
این پروژه ژانویه 1997 آغاز و در ژوئن سال 1999 به پایان رسید. هدف اصلی WISECARE استفاده از پرونده‌های الکترونیکی بیماران برای بهبود داده‌های پرستاری بالینی و عملکرد پرستاران در سرتاسر اروپا با استفاده از فناوری اطلاعات بود.
در این پروژه پرستاران بخش سرطان از 10 کشور و 17 واحد سعی بر جمع‌آوری اطلاعات و به اشتراک‌گذاری آن داشتند. این امر منجر به توسعه "بهترین تجارب" مبتنی بر دانش در مراقبت‎های پرستاری شد و امکان مقایسه و اندازه‌‌گیری عملکرد در برابر بهترین تجارب سایر بیمارستان‎ها را داد.
WISECARE ابزاری مبتنی بر فناوری اطلاعات بوده و از مزایای آن می‌‌توان به افزایش راندمان، کاهش خطا، بهبود ارتباطات و دسترسی آسان به اسناد اشاره کرد. در این برنامه ابزارها برای بهره‎برداری از پایگاه‌های ‎داده‎ و پشتیبانی از تصمیم‌گیری توسعه داده شدند.

استفاده از WISECARE  سبب تغییراتی به شرح زیر شد:
1)  تغییر انتشار دانش به اشتراک دانش.
2)  تبدیل دانش فردی به دانش سازمانی.
3)  تغییر دانش تجربی قیاسی به دانش تجربی استقرایی.
توسعه پروژه WISCARE توسط PAWEEN به قرار زیر است:

تحلیل عملکرد

جهت پاسخ به سه پرسش مطرح شده در ابتدای مطلب این تحلیل به سه بخش تقسیم شده است:
1)  اهمیت مدیریت دانش در شرکت‌های خدماتی
پروژه WISECARE، در بخش خدمات مراقبت‌‌های بهداشتی طبقه‌‌بندی شده و با استفاده از مدیریت دانش به پرستاران امکان برقراری ارتباط و مقایسه شیوه‌‌های درمانی فعلی و نتایج بیماران در سراسر اروپا را داد.
هدف از ورود مدیریت دانش به صنعت خدمات درمانی شامل موارد زیر بود:
•  افزایش بهره‌‌وری: پروژه WISECARE، سبب دسترسی به اطلاعات تعداد بیشتری از پرستاران با مهارت‌‌ و توانایی‌‌ مختلف شد. ادغام اطلاعات منابع انسانی، دانش پرستاری را گسترش داده و بر بهبود مراقبت از بیماران تأثیرگذار بود. همچنین آشنایی با شرایط بیماران و روش‌های مراقبت مختلف از تاخیر در بهبود بیماران جلوگیری کرد. علاوه بر این، تسهیم منابع از اقدامات غیرضروری جلوگیری و افزایش منافع مالی را در پی داشت. این پروژه پیشرفته‌‌ترین سیستم‌‌های فناوری اطلاعات را برای کمک به انتقال دانش به کار برده و ارتباطات سریع، در بهبود تصمیم‌گیری‌های مدیریتی و اجرای اقدامات نوآورانه در حوزه پرستاری تأثیرگذار بود.
•  یادگیری متقابل و پشتیبانی: مشارکت در پروژه WISECARE فرصت یادگیری و پیشرفت در حرفه پرستاری را افزایش داده و با استفاده از ایجاد شبکه حمایتی برای تمام شرکت‌کنندگان امکان پشتیبانی و همکاری با یکدیگر را فراهم آورد. آن‌ها از طریق این شبکه در مورد مسائل بالینی خود بحث کرده و راه‌حل‌‌هایی برای مشکلات پیدا کردند.
2)  استفاده از مدیریت دانش برای کسب مزیت رقابتی
•  استخدام و حفظ افراد برتر؛
•  ایجاد ساختارهایی با امکان افزایش و گسترش مداوم قابلیت‌‌ها؛
•  نیاز به منابع برون سازمانی؛
•  دستیابی به چشم‌‌انداز مشترک.
3)  مشکلاتی که شرکت‌‌های خدماتی در طول پروژه مدیریت دانش پیش‌‌بینی می‌کنند.
•  مدیریت اطلاعات: شرکت‌‌ها باید نسبت به صحت اطلاعات بدست آمده، اطمینان حاصل کنند.
•  تفاوت فرهنگی: به عنوان مثال، در پروژه WISECARE، خدمات مراقبت‌های بهداشتی در فرانسه، ایتالیا، یونان و بلژیک رسمیت بالایی داشته و به صورت سلسله مراتبی با کنترل فردی انجام می‌‌شد. در حالی‌که سوئد، دانمارک، انگلستان و هلند از شیوه مدیریتی دیگری برخوردار بودند، رهبران این کشورها پروژه WISECARE را از نظر سلسله مراتبی، با قدرت کمتری کنترل کرده و روی وظایف، شایستگی‌‌ها و کسب‌وکار متمرکز بودند.
•  در دسترس بودن امکانات.
مدیریت دانش فقط مختص شرکت‌‌های مشاوره و خدمات حرفه‌‌ای نیست و دانش در سایر صنایع به عنوان دارایی اصلی شرکت‌ها شناخته می‌شود. در پروژه WISECARE پیشرفت فناوری اطلاعات روش‌‌های جدیدی را برای ایجاد و استفاده از دانش و فرصت و بهبود توانایی‌های مدیریتی به وجود می‌آورد.
 

The Nonaka and Takeuchi Knowledge Spiral Model مدل مدیریت دانش نوناکا و تاکوچی
هرآنچه باید از مدل مدیریت دانش نوناکا و ...
ابزار گذشته‌نگری (RETROSPECT) یا پس‌نگری موثر در فرایندهای مدیریت دانش
معرفی ابزار بازنگری گذشته‌نگر (RETROSPEC ...
فرهنگ دانش در بین کشورهای مختلف
بررسی ارتباط میان فرهنگ کشورها و مدیریت ...
استراتژی مدیریت دانش یا استراتژی دانش
صفرتا صد استراتژی مدیریت دانش در سازمان‌ ...
توسعه فرایندهای مدیریت دانش در کسب‌وکارهای کوچک چطور انجام می‌شود؟
توسعه فرآیندهای مدیریت دانش در سازمان‌ها ...
گراف دانش یا knoledge graph توصیف‌های بهم پیوسته از موجودیت‌‌ها با اشیا، رویدادها یا مفاهیم را نشان می‌‌دهد
گراف دانش (knowledge Graph) در خدمت افزا ...
فاکتورهای پیاده سازی موفق سیستم های مدیریت دانش در سازمان
فاکتورهای پیاده‌سازی موفق سیستم مدیریت د ...
استخدام مدیر دانش در سازمان ها افزایش یافته و مسائلی که باید در نظر گرفت برای آن-mta.co.ir
چگونه برای اولین بار در سازمان مدیر دانش ...
صنایع یاس ارغوانی
مهندس طاهری- صنایع یاس ارغوانی
نظام جامع مدیریت دانش با همکاری سازنده و تعهد کاری مجموعه مشاوران توسعه آینده توسط شرکت مهندسی صنایع یاس ارغوانی در مدیریت امور فناوری اطلاعات بانک ملت، با موفقیت پیاده‌سازی شد.
با عنایت به این موضوع که استفاده افراد از فرآیندها و ابزارهای مدیریت دانش و مشارکت در این مهم کاملاً امری فرهنگی است؛ کماکان جهت مشارکت حداکثری همکاران و اثربخش‌سازی دانش‌ها و تجارب اشتراک‌گذاری‌شده در ابتدای مسیر هستیم. همچنین امیدواریم با همکاری و رهنمودهای ارزنده تیم مشاوران توسعه آینده به موفقیت کامل در این مسیر نائل آییم

 
شرکت پتروشيمی رازی
مهندس اقتداریان- شرکت پتروشيمی رازی
مشاوران توسعه آینده به‌عنوان اولین شرکت ایرانی که از سال ۱۳۸3 در حوزه مدیریت دانش فعالیت داشته، توانسته است با بکارگیری روش‌های نوین و به‌روزآوری شیوه‌های کاری در صنایع بزرگ کشور ایفای نقش نماید. این نقش آفرینی با کشف، استخراج و غنی‌سازی دانش سازمانی و بهبود روش‌های انجام کار، به شکل چشم‌گیری در طیف وسیعی از مشتریان منجر به کاهش دوباره‌کاری‌ها، افزایش مزیت رقابتی و تاب‌آوری آن‌ها در فضای کسب‌و‌کار شده است.
شرکت ملی گاز ایران
مهندس صدری- شرکت ملی گاز ایران
جمع‌آوری قریب به 1500 بسته دانشی ارزشمند از 50 مدیر ارشد و خبره شرکت ملی گاز ایران ،کاری دشوار اما کم نظیر بود که تیم اجرایی و کارشناسان به خوبی از عهده آن بر آمدند.
شهرداری منطقه 10
مهندس شریف زاده- شهرداری منطقه 10
در سال ۱۳۹۱ به همت اداره آموزش شهرداری منطقه ۱۰ تهران، سیستم مدیریت دانش شهرداری منظقه ۱۰ راه‌اندازی شد. با همکاری شرکت مشاوران توسعه آینده مراحل شناخت، SWOT، شناسایی فیلدهای دانشی شهرداری، مصاحبه با خبرگان و... انجام پذیرفت و در نهایت با نصب نرم‌افزار مدیریت دانش، سامانه شهرداری منطقه ۱۰ راه‌اندازی شد. شهرداری منطقه ۱۰ تهران اولین شهرداری در سراسر کشور است که دارای این سامانه بوده و به‌طور فعالانه نسبت به استخراج و اشتراک دانش کارکنانش اقدام می‌نماید.  توسعه مشارکت عمومی کارکنان در فرآیندهای سازمانی، توسعه یادگیری در سطح کارکنان، پرهیز از دوباره‌کاری، کاهش هزینه‌ها و... بخشی از ثمرات راه‌اندازی این سیستم می‌باشد.
وزارت راه و ترابری
دکتر جعفرپور- مدیر دانش اسبق وزارت راه و ترابری
آینده شرکت مشاوران توسعه آینده در حوزه مدیریت دانش بسیار درخشان است. این شرکت آغازگر خوبی برای مدیریت دانش در ایران بوده است.
راهداری و حمل و نقل جاده‌ای
دکتر فلاح کهن- مسئول مدیریت دانش سازمان راهداری و حمل و نقل جاده‌ای

کادر مجرب و دانش آموخته شرکت مشاوران توسعه آینده با پیاده‌سازی سیستم مدیریت دانش و استقرار نرم‌افزار مرتبط به همراه ارائه بیش از ۱۶۰۰ نفر ساعت آموزش و ثبت ۱۸۰ بسته دانشی گامی بلند در جهت دستیابی به اهداف دانشی و ارتقاء بینش کارکنان سازمان برداشته است.
 
هلدینگ کشاورزی پارس
مهندس تهرانخواه- هلدینگ کشاورزی پارس
شرکت گسترش کشاورزی و دامپروری فردوس پارس با همکاری شرکت مشاوران توسعه آینده، توانست ضمن جمع‌آوری تجربیات مربوط به "طراحی و ساخت گلخانه‌ها" بستر نرم‌افزاری مناسبی را برای درج تجربیات جدید طراحی گلخانه‌ها ایجاد و مورد بهره‌برداری قرار دهد.
شرکت مادر تخصصی مدیریت ساخت و تهیه کالای آب و برق (ساتکاب)
دکتر لطیفی- شرکت مادر تخصصی مدیریت ساخت و تهیه کالای آب و برق (ساتکاب)
به دنبال گسترش فعالیت‌های شرکت ساتکاب، ایجاد بانک دانشی و آشنایی افراد با تکنیک‌های مدیریت دانش امری الزامی محسوب می‌شد که شرکت مشاوران توسعه آینده با ارائه خدمات تخصصی در این حوزه توانست ما را در این امر یاری کند.
هلدينگ میدکو

هلدینگ میدکو از اوایل دهه نود توسعه مدیریت دانش را با همکاری مشاوران توسعه آینده آغاز نمود. اجرای مدیریت دانش در میدکو با یک پروژه پایلوت در سطح ستاد آغاز شد و به سرعت در شرکت های زیرمجموعه توسعه پیدا...

شهرداری منطقه 10

امروزه گسترش فعالیت‌ها، تنوع و تعدد نیازهای زندگی شهری، فرصت اشتباه و اختراع دوباره چرخ را از سازمان‌های خدماتی گرفته است. هزینه تولید دوباره دانش و ریسک از دست دادن آن افزایش یافته و مدیریت...

پالایش نفت تهران

شرکت پالایش نفت تهران به عنوان یکی از بزرگترین و قدیمی‌ترین پالایشگاه‌های کشور از سال ۱۳۸۷ سفر مدیریت دانشی خود را با مشاوران توسعه آینده آغاز نمود. در آن سال‌ها بسیاری در مورد کارایی ا...

صنایع مس شهید باهنر

عدم مشارکت نیروی انسانی در فعالیت‌های مدیریت دانش به عنوان یکی از چالش‌های سازمانی شناخته شده است. لذا بسیاری از سازمان‌های کشور به هنگام پیاده‌سازی مدیریت دانش در سازمان خود با ای...