ارزیابی بلوغ مدیریت دانش

چرا ارزیابی بلوغ مدیریت دانش اهمیت دارد؟

سطوح مدل بلوغ مدیریت دانشی

سطح ۱ – مقدماتی

(Initial) فعالیت‌های مرتبط با مدیریت دانش به‌صورت پراکنده و بدون فرآیند مشخص انجام می‌شوند. موفقیت‌ها عمدتاً حاصل تجربیات فردی و اتفاقات مقطعی هستند و مدیریت دانش هنوز به یک نظام سازمانی تبدیل نشده است.

سطح ۲ – تکرارپذیر

(Repeatable) سازمان اهمیت مدیریت دانش را درک کرده و برخی پروژه‌های آزمایشی یا فعالیت‌های محدود در این حوزه اجرا می‌شود، اما هنوز انسجام و یکپارچگی لازم وجود ندارد.

سطح ۳ – تعریف‌شده

(Defined) فرآیندهای مدیریت دانش به صورت رسمی تعریف شده‌اند و دستورالعمل‌ها، استانداردها و مسئولیت‌های مشخصی برای اجرای آن‌ها در سازمان وجود دارد.

سطح ۴ – مدیریت‌شده

(Managed) فعالیت‌های مدیریت دانش به کمک شاخص‌های عملکرد، نظام‌های پایش و ابزارهای مدیریتی اندازه‌گیری و کنترل می‌شوند و تصمیم‌گیری‌ها بر پایه داده‌های واقعی انجام می‌گیرد.

سطح ۵ – بهینه‌سازی‌شده

(Optimized) مدیریت دانش به بخشی از فرهنگ سازمان تبدیل شده است. سازمان به‌طور مستمر فرآیندهای خود را بهبود داده، نوآوری را توسعه می‌دهد و از دانش به عنوان یکی از مهم‌ترین مزیت‌های رقابتی خود بهره می‌گیرد.

شرکت‌های پیشرو

امروزه بسیاری از سازمان‌های پیشرو، ارزیابی بلوغ مدیریت دانش را به عنوان نخستین گام در طراحی یا بازنگری نظام مدیریت دانش خود انجام می‌دهند. این ارزیابی به آن‌ها کمک می‌کند تا ضمن شناسایی وضعیت موجود، برنامه‌های توسعه‌ای خود را بر اساس داده‌های واقعی و اولویت‌های سازمان تدوین کنند. در بسیاری از سازمان‌های موفق، ارزیابی بلوغ به صورت دوره‌ای انجام می‌شود تا میزان پیشرفت، اثربخشی اقدامات و فرصت‌های بهبود به‌صورت مستمر پایش شود.

نمونه واقعی

شرکت زیمنس (Siemens) از شناخته‌شده‌ترین سازمان‌هایی است که از مدل‌های بلوغ و ارزیابی‌های دوره‌ای برای توسعه مدیریت دانش خود بهره گرفته است. این شرکت در مسیر استقرار مدیریت دانش، علاوه بر ایجاد شبکه‌های خبرگی، اجتماعات دانشی و سامانه‌های اشتراک دانش، به‌صورت مستمر میزان بلوغ مدیریت دانش را در واحدهای مختلف ارزیابی کرده و نتایج آن را مبنای برنامه‌های بهبود قرار داده است. استفاده از مدل‌های بلوغ موجب شده است زیمنس بتواند شکاف‌های دانشی، میزان مشارکت کارکنان، اثربخشی فرآیندهای اشتراک دانش و سطح آمادگی واحدهای سازمانی را به‌صورت نظام‌مند پایش کرده و برنامه‌های توسعه مدیریت دانش را بر اساس داده‌های واقعی و قابل اندازه‌گیری اجرا کند.