جلسه هم‌اندیشی نهایی دستورالعمل بازگشایی اضطراری پل‌های ریلی؛ دستاوردی از تجارب جنگ

برگزاری جلسه هم‌اندیشی مرور و ویرایش نهایی «دستورالعمل بازگشایی اضطراری پل‌های ریلی آسیب‌دیده در سوانح»؛ دستاوردی از دل تجارب جنگ

شرکت مشاوران توسعه آینده، به‌عنوان مجری پروژه ملی «مدیریت دانش بحران در شبکه ریلی»، از برگزاری جلسه هم‌اندیشی نهایی برای مرور، بازبینی و ویرایش دستورالعمل جامع «بازگشایی اضطراری پل‌های ریلی آسیب‌دیده بر اثر پرتابه دشمن» در تاریخ ۱۹ مردادماه ۱۴۰۵ خبر داد. این جلسه با هدف بررسی نهایی محتوای دستورالعمل، دریافت دیدگاه‌های تخصصی صاحب‌نظران و اطمینان از قابلیت استفاده عملیاتی آن در شرایط بحرانی برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی شرکت مشاوران توسعه آینده، این دستورالعمل به سفارش شرکت راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران و با هدف ثبت، سامان‌دهی و تبدیل تجربیات به‌دست‌آمده در جریان حوادث گذشته به یک مرجع عملیاتی تدوین شده است. شکل‌گیری این سند، حاصل ماه‌ها فعالیت کارشناسی، برگزاری جلسات تخصصی، گفت‌وگو با خبرگان، بررسی اقدامات انجام‌شده در زمان بحران و تحلیل و جمع‌بندی درس‌آموخته‌های حاصل از بازسازی شش پل استراتژیک آسیب‌دیده در حملات نظامی بهار ۱۴۰۴ است.

در جریان این حوادث، شبکه ریلی کشور با یکی از جدی‌ترین شرایط اضطراری خود مواجه شد و آسیب به پل‌های استراتژیک، ضرورت بازگشایی سریع مسیر و بازگرداندن جریان حمل‌ونقل ریلی به وضعیت عملیاتی را بیش از پیش نمایان کرد. در چنین شرایطی، تیم‌های فنی، اجرایی و عملیاتی راه‌آهن با وجود محدودیت زمانی و فشار ناشی از شرایط بحرانی، توانستند با بهره‌گیری از دانش تخصصی، تجربه‌های پیشین و تصمیم‌گیری سریع، عملیات بازسازی و بازگشایی این شریان‌های حیاتی را در بازه‌های زمانی ۴۰ تا ۹۶ ساعت به انجام برسانند.

تجربه حاصل از این عملیات‌ها، صرفاً مجموعه‌ای از اقدامات فنی و اجرایی نبود؛ بلکه بخش قابل توجهی از آن شامل دانش و تجربه‌ای بود که در ذهن افراد، تیم‌ها و متخصصان درگیر در عملیات شکل گرفته بود. تصمیم‌هایی که در لحظات بحرانی اتخاذ شد، روش‌های انتخاب‌شده برای اولویت‌بندی اقدامات، نحوه هماهنگی میان واحدهای مختلف، چالش‌های پیش‌بینی‌نشده و راهکارهایی که برای عبور از این چالش‌ها به کار گرفته شد، همگی بخشی از سرمایه دانشی ارزشمندی محسوب می‌شوند که در صورت عدم ثبت و انتقال، ممکن است با گذشت زمان و تغییر یا جابه‌جایی نیروهای متخصص از دست برود.

بر همین اساس، در چارچوب پروژه «مدیریت دانش بحران در شبکه ریلی»، تلاش شد این تجربیات از حالت فردی و پراکنده خارج شده و به دانشی ساختاریافته، قابل انتقال و قابل استفاده در شرایط مشابه تبدیل شود. در این فرایند، تجربه‌های به‌دست‌آمده از عملیات بازسازی پل‌ها مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت و نکات کلیدی، تصمیم‌های مؤثر، چالش‌های ایجادشده و راهکارهای به‌کاررفته استخراج و در قالب یک دستورالعمل منسجم سازمان‌دهی شد.
 

جلسه هم‌اندیشی نهایی این دستورالعمل در تاریخ ۱۹ مردادماه ۱۴۰۵ با حضور جمعی از مدیران ارشد، پیشکسوتان و کارشناسان خبره صنعت ریلی کشور برگزار شد. در این نشست، آخرین نسخه دستورالعمل مورد بررسی دقیق قرار گرفت و حاضران ضمن مرور بخش‌های مختلف، دیدگاه‌ها و پیشنهادهای خود را برای افزایش دقت، کاربردپذیری و قابلیت اجرایی سند ارائه کردند. همچنین بر اهمیت استفاده از تجربه‌های واقعی و تبدیل آن‌ها به رویه‌های مشخص و قابل اتکا برای مواجهه با بحران‌های احتمالی آینده تأکید شد.

یکی از ویژگی‌های مهم این دستورالعمل، نگاه عملیاتی و مبتنی بر شرایط واقعی بحران است. تلاش شده است سند به گونه‌ای طراحی شود که تیم‌های عملیاتی بتوانند از نخستین لحظات وقوع سانحه تا بازگشایی ایمن مسیر، از یک چارچوب مشخص و مرحله‌به‌مرحله برخوردار باشند. در این رویکرد، اقدامات لازم صرفاً به‌صورت متوالی در نظر گرفته نشده، بلکه امکان پیشبرد برخی فعالیت‌ها به‌صورت موازی نیز مورد توجه قرار گرفته است تا زمان واکنش و بازگشت مسیر به مدار بهره‌برداری تا حد امکان کاهش یابد.

هدف اصلی از تدوین چنین سندی، ایجاد یک دستورالعمل صرفاً نظری یا اداری نیست، بلکه فراهم کردن یک ابزار کاربردی برای تصمیم‌گیری و اقدام در شرایط اضطراری است؛ ابزاری که بتواند بخشی از دانش و تجربه شکل‌گرفته در میدان عمل را در اختیار تیم‌هایی قرار دهد که ممکن است در آینده با شرایط مشابه مواجه شوند. به این ترتیب، ضرورت آزمون و خطای مجدد کاهش یافته و امکان بهره‌گیری سریع‌تر از تجربه‌های پیشین فراهم می‌شود.

شرکت مشاوران توسعه آینده، به‌عنوان یکی از شرکت‌های پیشرو در حوزه مشاوره مدیریت و طراحی و پیاده‌سازی نظام‌های مدیریت دانش در صنایع بزرگ کشور، افتخار دارد که در این پروژه ملی، دانش و تخصص کارشناسان خود را در کنار تجربه و دانش ارزشمند متخصصان صنعت ریلی به کار گرفته است. همکاری نزدیک میان متخصصان مدیریت دانش و خبرگان حوزه ریلی، زمینه‌ای را فراهم کرده است تا تجربه‌های حاصل از یک دوره دشوار و بحرانی، به یک دارایی دانشی ماندگار برای سازمان تبدیل شود.

اکنون این دستورالعمل، حاصل پیوند میان تجربه میدانی، دانش تخصصی و رویکرد نظام‌مند مدیریت دانش است؛ تجربه‌ای که از دل شرایط دشوار جنگ به دست آمده و می‌تواند به‌عنوان پشتوانه‌ای برای آمادگی و واکنش مؤثرتر در برابر بحران‌های احتمالی آینده مورد استفاده قرار گیرد.

امید است این دستاورد، علاوه بر حفظ و انتقال دانش ارزشمند متخصصان و پیشکسوتان صنعت ریلی، گامی مؤثر در افزایش تاب‌آوری، آمادگی و پایداری شبکه ریلی کشور در برابر تهدیدات و سوانح آینده باشد و زمینه را برای بهره‌گیری نظام‌مند از درس‌آموخته‌های حاصل از بحران‌ها در تصمیم‌گیری‌ها و اقدامات آتی فراهم سازد.