معرفی کتاب When Knowledge Walks Out the Door اثر دکتر نوید نظافتی

مشاوران توسعه آینده، به‌عنوان یکی از نخستین مجموعه‌های تخصصی و فعال حوزه مدیریت دانش در ایران، مفتخر است انتشار بین‌المللی جدیدترین اثر دکتر نوید نظافتی را تبریک بگوید. این کتاب با عنوان When Knowledge Walks Out the Door: A Story of Knowledge Management, Transformation, and Organisational Memory به‌تازگی از طریق Amazon و در دو قالب Paperback و Kindle منتشر شده است.

انتشار این اثر را می‌توان نقطه‌ای مهم در مسیر فعالیت‌های علمی و حرفه‌ای نویسنده و همچنین گامی در جهت معرفی نگاه و تجربه‌های شکل‌گرفته در حوزه مدیریت دانش در ایران به جامعه بین‌المللی دانست. این کتاب حاصل سال‌ها تجربه و فعالیت در حوزه مدیریت دانش است و تلاش دارد بخشی از مسائل و چالش‌هایی را که سازمان‌ها در زمینه حفظ، انتقال و بهره‌برداری از دانش با آن مواجه هستند، در قالبی متفاوت و قابل لمس برای مخاطبان بیان کند.

اثر جدید را می‌توان توسعه و بازآفرینی ایده‌ای دانست که حدود پانزده سال پیش در قالب کتاب «مدیریت دانش در شرکت آقای ظفرمند» به زبان فارسی و با حمایت و انتشار مشاوران توسعه آینده ارائه شد. دغدغه اصلی نویسنده در آن اثر، توجه به اهمیت دانش سازمانی و ضرورت حفظ و انتقال آن بود؛ دغدغه‌ای که در کتاب جدید نیز همچنان محور اصلی قرار دارد، اما متناسب با تحولات گسترده‌ای که طی سال‌های اخیر در فضای کسب‌وکار و مدیریت سازمانی رخ داده است، ابعاد جدیدی پیدا کرده است.

در کتاب جدید، موضوع حفظ و انتقال دانش سازمانی در کنار چالش‌های امروز سازمان‌ها از جمله خروج خبرگان، از دست رفتن دانش، تحول سازمانی، یادگیری مستمر و ظهور هوش مصنوعی مورد توجه قرار گرفته است. در واقع، تغییرات سریع محیط کسب‌وکار باعث شده است دانش دیگر صرفاً یک دارایی ثابت و قابل ذخیره تلقی نشود، بلکه به‌عنوان یکی از عوامل مهم در یادگیری، سازگاری و تحول سازمانی مورد توجه قرار گیرد. از این منظر، کتاب تلاش می‌کند ارتباط میان مدیریت دانش، حافظه سازمانی و توانایی سازمان برای یادگیری و تغییر را به شکلی قابل فهم نشان دهد.

یکی از ویژگی‌های متمایز این اثر، شیوه روایت آن است. برخلاف بسیاری از کتاب‌های رایج مدیریت دانش که عمدتاً بر مفاهیم نظری، مدل‌ها و چارچوب‌های دانشگاهی تمرکز دارند، این کتاب از رویکردی داستانی و مبتنی بر روایت استفاده می‌کند. در این روایت، تجربه یک سازمان در مواجهه با خروج خبرگان، از دست رفتن دانش‌های حیاتی، تکرار اشتباهات، ضرورت یادگیری سازمانی و تلاش برای ایجاد تحول فرهنگی به تصویر کشیده شده است.
 

         

استفاده از داستان، شخصیت‌ها، گفت‌وگوها و موقعیت‌های سازمانی باعث شده است مفاهیم مدیریت دانش که گاه برای مخاطبان پیچیده و انتزاعی به نظر می‌رسند، در قالبی ملموس‌تر ارائه شوند. به این ترتیب، مدیران، کارشناسان، متخصصان منابع انسانی و مدیریت دانش و همچنین علاقه‌مندان این حوزه می‌توانند مفاهیم مطرح‌شده را در موقعیت‌های واقعی سازمانی مشاهده کرده و ارتباط آن‌ها را با مسائل روزمره سازمان بهتر درک کنند. این رویکرد همچنین کمک می‌کند مدیریت دانش صرفاً به‌عنوان مجموعه‌ای از ابزارها، فرایندها یا فناوری‌ها دیده نشود، بلکه به‌عنوان موضوعی مرتبط با انسان، فرهنگ، یادگیری و تحول سازمانی مورد توجه قرار گیرد.

این کتاب از زمان انتشار با استقبال قابل توجهی از سوی خوانندگان بین‌المللی مواجه شده و مورد توجه برخی از شناخته‌شده‌ترین صاحب‌نظران حوزه مدیریت دانش در جهان قرار گرفته است. از جمله Chris Collison، نویسنده کتاب‌های مرجع Learning to Fly و The KM Cookbook، این اثر را کتابی «خواندنی، روان و قابل فهم برای انتقال مفاهیم مدیریت دانش» توصیف کرده است. همچنین Stephanie Barnes، نویسنده و مشاور برجسته مدیریت دانش، این کتاب را اثری دانسته است که «مدیریت دانش را به شکلی ملموس، کاربردی و انسانی به زندگی سازمانی پیوند می‌زند». چنین بازخوردهایی نشان‌دهنده ظرفیت رویکرد داستانی کتاب برای برقراری ارتباط میان مفاهیم مدیریت دانش و مسائل واقعی سازمان‌هاست.

انتشار این اثر را می‌توان ادامه مسیری دانست که سال‌ها پیش با اجرای نخستین پروژه‌ها و توسعه نرم‌افزارهای مدیریت دانش توسط مشاوران توسعه آینده در کشور آغاز شد. در طول این مسیر، تجربه‌های متعددی در زمینه طراحی و استقرار نظام‌های مدیریت دانش، شناسایی و انتقال دانش، مستندسازی تجربیات و توسعه راهکارهای متناسب با نیاز سازمان‌های ایرانی شکل گرفته است.

امروز، انتشار یک اثر بین‌المللی از این مسیر، فرصتی ارزشمند برای معرفی بخشی از تجربه‌ها، دیدگاه‌ها و ظرفیت‌های حرفه‌ای شکل‌گرفته در ایران به جامعه جهانی مدیریت دانش فراهم کرده است. این اتفاق همچنین می‌تواند زمینه‌ای برای ارتباط بیشتر میان تجربه‌های بومی و جریان‌های بین‌المللی مدیریت دانش ایجاد کند و نشان دهد که بخشی از مسائل و چالش‌های سازمان‌ها در زمینه دانش، یادگیری و تحول، فارغ از مرزهای جغرافیایی، ماهیتی مشترک و جهانی دارند.

مشاوران توسعه آینده، ضمن تبریک این دستاورد به دکتر نوید نظافتی، امیدوار است انتشار این اثر بتواند گامی مؤثر در معرفی ادبیات و تجربه‌های مدیریت دانش از ایران در سطح بین‌المللی باشد و زمینه‌ساز شکل‌گیری گفت‌وگوها و همکاری‌های حرفه‌ای بیشتر میان فعالان این حوزه در ایران و جامعه جهانی مدیریت دانش شود.