توسعه فرآیندهای مدیریت دانش در سازمان‌های کوچک

حامد کوچک پور کارشناس ارشد مدیریت دانش در شرکت مشاوران توسعه آینده    حامد کوچک پور
   کارشناس ارشد مدیریت دانش
  

تاریخ انتشار:
1400/5/13
دانش به عنوان یک منبع کلیدی برای سازمان‌های کوچک و عامل تسهیل‌گر فرآیند دستیابی به مزیت رقابتی محسوب می‌شود. طبق تحقیقات انجام‌شده، پیاده‌سازی اصولی و اثربخش مدیریت دانش، به بهبود نوآوری و عملکرد سازمان کمک می‌کند. بدیهی است شرکت‌های کوچک از جنبه‌های بسیاری با همتایان بزرگ خود متفاوت هستند و این موضوع سبب تفاوت در شیوه و اساس پیاده‌سازی مدیریت دانش در این سازمان‌ها شده است.

طی نتایج حاصله نقاط قوت سازمان‌های کوچک به صورت زیر دسته‌بندی می‌شود:
•    انگیزه بالای پرسنل؛
•    بررسی دقیق‌تر‌ پروژه‌ها پس از اتمام؛
•    استفاده بهینه از دانش ضمنی پرسنل خبره؛ 
•    وجود ارتباطات غیررسمی با کمترین بروکراسی؛
•    اختیارات بالای اجرایی و قدرت تصمیم‌گیری پرسنل در حوزه مربوطه؛
•    به‌روز بودن تولیدات نسبت به محصولات موجود در بازار.
بنابراین در سازمان‌های کوچک، مدیریت دانش غالباً به‌صورت ناخودآگاه، غیررسمی و طی یک روند عادی و روزانه اتفاق می‌افتد.

بررسی یک شرکت مشاوره و حسابداری

پیاده‌سازی مدیریت دانش فرآیندی بلند مدت بوده و نباید تاثیرات مدنظر آن را در افق زمانی کوتاهی ارزیابی کرد. در یک شرکت مشاوره و حسابداری کوچک، اثرات ناشی از اجرای مدیریت دانش در بازه‌ای دو ساله از سال 2015 تا 2017 بررسی و نتایج آن تحلیل شد. تخصص این شرکت ارائه خدمات به شرکت‌های کوچک و متوسط در زمینه مستندسازی و نگهداری دفاتر حسابداری، ثبت و نگهداری سوابق حسابداری مورد نیاز، انجام امور مرتبط با منابع انسانی، حقوق و دستمزد، همکاری در ایجاد طرح‌های تجاری یا استراتژی، پشتیبانی و امکان‌سنجی برای سرمایه گذاری‌های آتی می‌باشد. این ارزیابی طی سه مرحله به قرار زیر صورت گرفت:
1.    تجزیه و تحلیل وضعیت کنونی مدیریت دانش؛
2.    اجرای تغییرات مورد نیاز در حوزه مدیریت دانش؛
3.    تجزیه و تحلیل نتایج به دست آمده.

وضعیت کنونی مدیریت دانش 

اولین مرحله با هدف جمع‌آوری اطلاعات موثر در تصمیم‌گیری برای توسعه مدیریت دانش در شرکت برنامه‌ریزی شده و اسناد سازمانی و حقوقی مورد بررسی قرار گرفت. این اسناد شامل اساسنامه شرکت، قوانین سازمانی، مقررات کار و آئین‌نامه‌های پاداش و روند گردش کارها بود.

توسعه فرایندهای مدیریت دانش

تجزیه و تحلیل انجام شده شامل سیاست‌های اشتغال، برنامه‌های آموزشی و بررسی هزینه‌های آن، شرکت در کنفرانس‌ها و جلسات و اشتراک دانش‌ها در مجلات تخصصی بود. در همین راستا 8 حوزه مدیریت دانش به طور دقیق مورد بررسی قرار گرفت:

 

پیاده‌سازی تغییرات

مدیران شرکت نیاز به بهبود فعالیت‌های دانشی متمرکز بر نیازهای مشتریان را احساس می‌کنند. از این‌رو راه‌حل‌های استفاده شده توسط شرکت‌های دیگر را شناسایی کرده و بهترین را برای فعالیت‌های خود انتخاب می‌کنند.
بر اساس داده‌ها و اطلاعات جمع‌آوری شده، نتایج شناسایی وضعیت موجود به مدیران ارائه و پس از تأیید، راه‌حل‌های پیشنهادی در شرکت اجرا شد. اجرای این تغییرات به وسیله تیم مدیریت، مورد تحلیل و بررسی قرار ‌گرفت. لیستی از نقاط عطف در پیاده‌سازی پروژه مدیریت دانش را در جدول زیر مشاهده می‌کنید. 

نتایج

در اکتبر 2017، نتایج توسعه فرآیندهای مدیریت دانش با رئیس هیئت مدیره مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. داده‌های منتخب مالی شرکت در سال‌های 2014 تا 2016 در جدول زیر مورد بررسی قرار گرفته است. علاوه بر بهبود فرآیندهای مدیریت دانش، بهبود عملکرد مالی از جمله کل فروش، سود خالص و بازده فروش مشاهده می‌شود.



منبع:
DEVELOPMENT OF KNOWLEDGE MANAGEMENT PROCESSES IN A SMALL ORGANIZATION: A CASE STUDY- Anna Michna1, Roman Kmieciak1, Krzysztof Brzostek2-

The Nonaka and Takeuchi Knowledge Spiral Model مدل مدیریت دانش نوناکا و تاکوچی
هرآنچه باید از مدل مدیریت دانش نوناکا و ...
ابزار گذشته‌نگری (RETROSPECT) یا پس‌نگری موثر در فرایندهای مدیریت دانش
معرفی ابزار بازنگری گذشته‌نگر (RETROSPEC ...
فرهنگ دانش در بین کشورهای مختلف
بررسی ارتباط میان فرهنگ کشورها و مدیریت ...
استراتژی مدیریت دانش یا استراتژی دانش
صفرتا صد استراتژی مدیریت دانش در سازمان‌ ...
گراف دانش یا knoledge graph توصیف‌های بهم پیوسته از موجودیت‌‌ها با اشیا، رویدادها یا مفاهیم را نشان می‌‌دهد
گراف دانش (knowledge Graph) در خدمت افزا ...
فاکتورهای پیاده سازی موفق سیستم های مدیریت دانش در سازمان
فاکتورهای پیاده‌سازی موفق سیستم مدیریت د ...
استخدام مدیر دانش در سازمان ها افزایش یافته و مسائلی که باید در نظر گرفت برای آن-mta.co.ir
چگونه برای اولین بار در سازمان مدیر دانش ...
چالش اشتراک دانش در دورکاری معضلی است که در دوران کرونا بیشتر ... - mta
چگونه تیم‌های مجازی بهتر می‌توانند دانش ...
صنایع یاس ارغوانی
مهندس طاهری- صنایع یاس ارغوانی
نظام جامع مدیریت دانش با همکاری سازنده و تعهد کاری مجموعه مشاوران توسعه آینده توسط شرکت مهندسی صنایع یاس ارغوانی در مدیریت امور فناوری اطلاعات بانک ملت، با موفقیت پیاده‌سازی شد.
با عنایت به این موضوع که استفاده افراد از فرآیندها و ابزارهای مدیریت دانش و مشارکت در این مهم کاملاً امری فرهنگی است؛ کماکان جهت مشارکت حداکثری همکاران و اثربخش‌سازی دانش‌ها و تجارب اشتراک‌گذاری‌شده در ابتدای مسیر هستیم. همچنین امیدواریم با همکاری و رهنمودهای ارزنده تیم مشاوران توسعه آینده به موفقیت کامل در این مسیر نائل آییم

 
شرکت پتروشيمی رازی
مهندس اقتداریان- شرکت پتروشيمی رازی
مشاوران توسعه آینده به‌عنوان اولین شرکت ایرانی که از سال ۱۳۸3 در حوزه مدیریت دانش فعالیت داشته، توانسته است با بکارگیری روش‌های نوین و به‌روزآوری شیوه‌های کاری در صنایع بزرگ کشور ایفای نقش نماید. این نقش آفرینی با کشف، استخراج و غنی‌سازی دانش سازمانی و بهبود روش‌های انجام کار، به شکل چشم‌گیری در طیف وسیعی از مشتریان منجر به کاهش دوباره‌کاری‌ها، افزایش مزیت رقابتی و تاب‌آوری آن‌ها در فضای کسب‌و‌کار شده است.
شرکت ملی گاز ایران
مهندس صدری- شرکت ملی گاز ایران
جمع‌آوری قریب به 1500 بسته دانشی ارزشمند از 50 مدیر ارشد و خبره شرکت ملی گاز ایران ،کاری دشوار اما کم نظیر بود که تیم اجرایی و کارشناسان به خوبی از عهده آن بر آمدند.
شهرداری منطقه 10
مهندس شریف زاده- شهرداری منطقه 10
در سال ۱۳۹۱ به همت اداره آموزش شهرداری منطقه ۱۰ تهران، سیستم مدیریت دانش شهرداری منظقه ۱۰ راه‌اندازی شد. با همکاری شرکت مشاوران توسعه آینده مراحل شناخت، SWOT، شناسایی فیلدهای دانشی شهرداری، مصاحبه با خبرگان و... انجام پذیرفت و در نهایت با نصب نرم‌افزار مدیریت دانش، سامانه شهرداری منطقه ۱۰ راه‌اندازی شد. شهرداری منطقه ۱۰ تهران اولین شهرداری در سراسر کشور است که دارای این سامانه بوده و به‌طور فعالانه نسبت به استخراج و اشتراک دانش کارکنانش اقدام می‌نماید.  توسعه مشارکت عمومی کارکنان در فرآیندهای سازمانی، توسعه یادگیری در سطح کارکنان، پرهیز از دوباره‌کاری، کاهش هزینه‌ها و... بخشی از ثمرات راه‌اندازی این سیستم می‌باشد.
وزارت راه و ترابری
دکتر جعفرپور- مدیر دانش اسبق وزارت راه و ترابری
آینده شرکت مشاوران توسعه آینده در حوزه مدیریت دانش بسیار درخشان است. این شرکت آغازگر خوبی برای مدیریت دانش در ایران بوده است.
راهداری و حمل و نقل جاده‌ای
دکتر فلاح کهن- مسئول مدیریت دانش سازمان راهداری و حمل و نقل جاده‌ای

کادر مجرب و دانش آموخته شرکت مشاوران توسعه آینده با پیاده‌سازی سیستم مدیریت دانش و استقرار نرم‌افزار مرتبط به همراه ارائه بیش از ۱۶۰۰ نفر ساعت آموزش و ثبت ۱۸۰ بسته دانشی گامی بلند در جهت دستیابی به اهداف دانشی و ارتقاء بینش کارکنان سازمان برداشته است.
 
هلدینگ کشاورزی پارس
مهندس تهرانخواه- هلدینگ کشاورزی پارس
شرکت گسترش کشاورزی و دامپروری فردوس پارس با همکاری شرکت مشاوران توسعه آینده، توانست ضمن جمع‌آوری تجربیات مربوط به "طراحی و ساخت گلخانه‌ها" بستر نرم‌افزاری مناسبی را برای درج تجربیات جدید طراحی گلخانه‌ها ایجاد و مورد بهره‌برداری قرار دهد.
شرکت مادر تخصصی مدیریت ساخت و تهیه کالای آب و برق (ساتکاب)
دکتر لطیفی- شرکت مادر تخصصی مدیریت ساخت و تهیه کالای آب و برق (ساتکاب)
به دنبال گسترش فعالیت‌های شرکت ساتکاب، ایجاد بانک دانشی و آشنایی افراد با تکنیک‌های مدیریت دانش امری الزامی محسوب می‌شد که شرکت مشاوران توسعه آینده با ارائه خدمات تخصصی در این حوزه توانست ما را در این امر یاری کند.
هلدينگ میدکو

هلدینگ میدکو از اوایل دهه نود توسعه مدیریت دانش را با همکاری مشاوران توسعه آینده آغاز نمود. اجرای مدیریت دانش در میدکو با یک پروژه پایلوت در سطح ستاد آغاز شد و به سرعت در شرکت های زیرمجموعه توسعه پیدا...

شهرداری منطقه 10

امروزه گسترش فعالیت‌ها، تنوع و تعدد نیازهای زندگی شهری، فرصت اشتباه و اختراع دوباره چرخ را از سازمان‌های خدماتی گرفته است. هزینه تولید دوباره دانش و ریسک از دست دادن آن افزایش یافته و مدیریت...

پالایش نفت تهران

شرکت پالایش نفت تهران به عنوان یکی از بزرگترین و قدیمی‌ترین پالایشگاه‌های کشور از سال ۱۳۸۷ سفر مدیریت دانشی خود را با مشاوران توسعه آینده آغاز نمود. در آن سال‌ها بسیاری در مورد کارایی ا...

صنایع مس شهید باهنر

عدم مشارکت نیروی انسانی در فعالیت‌های مدیریت دانش به عنوان یکی از چالش‌های سازمانی شناخته شده است. لذا بسیاری از سازمان‌های کشور به هنگام پیاده‌سازی مدیریت دانش در سازمان خود با ای...