نقشه راه مدیریت دانش

نقشه راه مدیریت دانش

Knowledge Management Roadmap

مدیریت دانش فرآیندی پیچیده است که بدون برنامه مشخص نمی‌تواند تأثیری بر کسب‌وکارها بگذارد. در دهه نود میلادی و در آغاز اجرایی شدن مدیریت دانش در صنایع برتر جهان، به مدیریت دانش به صورت مجموعه‌ای از راه‌حل‌های گسسته KM Toolbox نگریسته می‌شد، ولی بعد از مدتی مشاهده شد برای اثربخشی مدیریت دانش باید به آن به عنوان یک مسیر حرکت به هم پیوسته و متناسب با بلوغ سازمانی توجه شود. پیش‌نیاز این نگرش ایجاد یک مسیر حرکت برای مدیریت دانش در یک شرکت به عنوان نقشه‌راه مدیریت دانش است. هدف از نقشه‌راه نیل به مقصد نهایی و اثربخشی در شاخص‌های کلیدی سازمانی با توجه به محدودیت‌های موجود می¬باشد. نقشه‌راه اقدامات لازم را در کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت مشخص می‌کند تا مسیر پیش رو را روشن‌تر کند. اثر کلیدی دیگر تدوین نقشه‌راه مدیریت دانش در سازمان‌ها جلوگیری از نگاه مقطعی به مدیریت دانش به عنوان یک پروژه برون‌سپاری شده Outsource Project است. با نقشه‌راه مدیران دانش سازمانی همواره برای دوره یا سال بعد برنامه‌ای مدون و قابل دفاع جهت دستیابی به بازگشت سرمایه دانشی  Return of Investment (RoI) دارند. چارچوب‌های بسیاری برای تدوین نقشه‌راه مدیریت دانش وجود دارد که چارچوب انجمن بهره‌وری و کیفیت آمریکا (APQC) یکی از قابل قبول‌ترین این متدها است.

APQC capabilities assessment tools

چارچوب APQC درراستای ارزیابی برنامه‌های مدیریت دانش و تدوین نقشه‌راه مدیریت دانش، از ۴ بخش استراتژی، کارکنان، فرآیندها و محتوا یا فناوری ‌اطلاعات استفاده می‌کند:

 

Strategy

• اهداف: یكی از اولین اقدامات برای تدوین برنامه مدیریت دانش، شناسایی اهداف است. چرا سازمان می‌خواهد جریان دانش را بهبود ببخشد و امید به دستیابی چه موفقیتی دارد؟
•  Business case: برای دریافت پشتیبانی و بودجه مستمر، برنامه KM باید در یک Business case محکم پایه‌گذاری شود. 
•  بودجه: سازمان‌ها برای پیش‌برد مدیریت دانش نیازمند تأمین اعتبار هستند. 
 

نقشه راه مدیریت دانش

people

•  کارکنان: سازمان باید به كاركنان اجازه دهد كه وقت و انرژی خود را به KM اختصاص دهند. این کار با تشکیل گروهی برای طراحی استراتژی اولیه آغاز می‌شود.
•  مدیریت و رهبری: در زمان راه‌اندازی KM، مدیران ارشد با اجرای پایلوت موافقت می‌کنند. با افزایش بلوغ، کمیته راهبری ایجاد شده و رهبران برای پیوند مدیریت دانش با استراتژی سازمانی تلاش می‌کنند.
•  مدیریت تغییر: مشارکت کارکنان در KM اغلب شامل یک تلاش در مقیاس کلان سازمانی است. در سطوح نابالغ، ارزيابي آمادگي فرهنگي، شناسايي موانع احتمالي و تدوين راهبردي براي حمايت از تغييرات انجام می‌شود. با پیشرفت برنامه KM و آشکارشدن موانع، سازمان آموزش و پاداش را ایجاد می‌کند.   
•  تعاملات: در سطوح پایین بلوغ، سازمان‌ در تلاش برای انتقال مفاهیم اساسی و مزایای KM به ذی‌نفعان اصلی می‌باشد. برنامه‌های KM بالغ‌تر، برنامه‌های ارتباطی رسمی برای انتشار داستان‌های موفقیت و اطمینان از درک کارمندان از ابزارها و رویکردها دارند.

نقشه راه مدیریت دانش

Process

فرآیند جریان دانش: نحوه ایجاد، شناسایی، جمع‌آوری، بررسی، اشتراک‌گذاری، اقتباس و استفاده از دانش سازمان را تعریف می‌کند.
رویکردها و ابزار KM: در سطوح پایین‌ بلوغ، انتقال دانش از طریق مبادلات یک‌به‌یک صورت می‌گیرد؛ اما در سطوح بالاتر، فرآیندها و ابزار استانداردی به‌طور مداوم برای تسهیل جریان دانش وجود دارند.
اندازه‌گیری: سازمان برای توجیه هزینه‌های سرمایه‌گذاری، باید رویکردها، نتایج مدیریت دانش و پیشرفت خود را بسنجد. در سطوح نابالغ، بر شناسایی شاخص‌های کلیدی عملکرد و جمع‌آوری معیارهای فعالیت تمرکز کرده و با افزایش بلوغ، سازمان اقدامات خود را استاندارد کرده و محاسبه ROI را شروع می‌كند.
 

نقشه راه مدیریت دانش

Content & IT

•  فرآیند مدیریت محتوا: در زمان شروع به کار KM ، فرآیند مدیریت محتوا بر مدیریت اسناد تمرکز دارد. برنامه‌های بالغ‌تر نیز طبقه‌بندی استاندارد و Workflow را انجام می‌دهند.
•  فناوری اطلاعات: مدیریت‌ دانش سازمانی بدون داشتن زیرساخت‌های مناسب IT تقریباً غیرممکن است. بالغ‌ترین سازمان‌ها، ابزار و مخازن مدیریت دانش را به هم پیوند می‌دهند و توانایی اشتراک دانش و همکاری را در اختیار شما، تأمین‌کنندگان و شرکا قرار می‌دهند.
 

نقشه راه مدیریت دانش

نقشه راه

نقشه‌راه در ۴ فاز و ۱۰ مرحله‌، شما را از طریق استراتژی، طراحی، توسعه و اجرای ابتکارات مدیریت دانش که در موفقیت کسب‌وکار موثر هستند، راهنمایی می‌کند.
فاز ۱: ارزیابی زیرساختی
تجزیه و تحلیل زیرساخت‌های موجود و همراستایی مدیریت دانش و استراتژی کسب‌وکار؛
فاز ۲: تجزیه و تحلیل سیستم، طراحی و توسعه سیستم KM
طراحی معماری مدیریت دانش و ادغام زیرساخت‌های موجود، حسابرسی و تجزیه و تحلیل دانش موجود، طراحی تیم KM، ایجاد طرح KM و توسعه سیستم KM؛
فاز ۳: توسعه(Deployment)
توسعه با متدولوژی رشد مبتنی بر نتایج(RDI)  و مسائل مرتبط با رهبری؛
فاز ۴: معیارهای ارزیابی عملکرد
تجزیه و تحلیل گزینه‌های واقعی بازده و عملکرد.

نقشه راه مدیریت دانش

متدولوژی ما

مشاوران توسعه آینده در مسیر یادگیری خود در پروژه‌های مدیریت دانش تنها در دو سال ابتدایی کار خود (سال‌های ۱۳۸۴ و ۱۳۸۵) رویکرد جعبه ابزار مدیریت دانش را به سازمان‌های ایرانی معرفی کرد. اما پس از این سال‌ها با قراردهی فاز شناخت در پروژه‌های خود توانست به صورت حرفه‌ای به عارضه‌یابی سازمان‌های ایرانی برای روبرو شدن با مدیریت دانش بپردازد. از سال ۱۳۹۱ نیز تدوین نقشه‌راه به عنوان جزیی از فعالیت‌های آغازین طرح‌های جامع مدیریت دانش توسط مشاوران توسعه آینده معرفی شد. مشاوران در سال‌های بعد حتی در پروژه‌هایی مستقل در شرکت‌های به نامی چون گروه صنعتی بارز و فولاد مبارکه به این امر پرداخت. خوشبختانه با گذشت سال‌ها از اجرای همین نقشه‌های راه، این سازمان‌ها به خوبی توانسته‌اند با عمل به این مسیر حرکت کرده و همچنان مسیر پرارزشی از مدیریت دانش را در خود رقم بزنند. مسیری که بدون نقشه‌راه مدیریت دانش با اما و اگرهای فروانی روبرو بود.

نقشه راه مدیریت دانش

به روز باشید

طرح مستندسازی تجارب مدیریتی خبرگان شرکت ساتکاب

طرح مستندسازی تجارب مدیریتی خبرگان شرکت ...

طرح مستندسازی تجارب مدیریتی خبرگان شرکت ساتکاب

ادامه
طراحی بوم (Canvas) تسهیم دانش

طراحی بوم (Canvas) تسهیم دانش

ادامه
پاشنه آشیل مدیریت دانش سازمانی

پاشنه آشیل مدیریت دانش سازمانی

ادامه
مدیریت دانش به دنبال چیست؟

مدیریت دانش به دنبال چیست؟

ادامه
اهمیت توجیه  زودهنگام مدیران ارشد در افزایش مشارکت کارکنان زیرمجموعه

اهمیت توجیه زودهنگام مدیران ارشد در افز ...

اهمیت توجیه زودهنگام مدیران ارشد در افزایش مشارکت کارکنان زیرمجموعه

ادامه
پنج به‌روش برای مدیریت دانش در مؤسسات مالی

پنج به‌روش برای مدیریت دانش در مؤسسات ما ...

پنج به‌روش برای مدیریت دانش در مؤسسات مالی

ادامه
نقش سیستم مدیریت دانش در حوزه فروش و کسب و کار شرکت‌ها

نقش سیستم مدیریت دانش در حوزه فروش و کسب ...

نقش سیستم مدیریت دانش در حوزه فروش و کسب و کار شرکت‌ها

ادامه
چرا کارکنان دانش خود را به اشتراک نمی‌گذارند؟

چرا کارکنان دانش خود را به اشتراک نمی‌گذ ...

چرا کارکنان دانش خود را به اشتراک نمی‌گذارند؟

ادامه
موفقیت اقدامات مدیریت دانش در گرو نظرات کاربران

موفقیت اقدامات مدیریت دانش در گرو نظرات ...

موفقیت اقدامات مدیریت دانش در گرو نظرات کاربران

ادامه
ابزارهای مدیریت دانش در ناسا

ابزارهای مدیریت دانش در ناسا

ادامه
چگونه می‌توان دانش افراد را استخراج کرد؟

چگونه می‌توان دانش افراد را استخراج کرد؟

ادامه
طرح پیاده‌سازی مدیریت دانش در وزارت آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران

طرح پیاده‌سازی مدیریت دانش در وزارت آموز ...

طرح پیاده‌سازی مدیریت دانش در وزارت آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران

ادامه