تعریف چشم‌انداز و دامنه مدیریت دانش در سازمان‌ها

   فرید مظفری
   مدیر آموزش
  

تاریخ انتشار:
1398/7/7
    بعد از هر دوره آموزشی در استکهلم، معمولا چشم‌انداز مدیریت دانش لرد برنز بیان می‌شد. چشم‌انداز لرد برنز عبارت است از: بسیاری از فعالیت‌ها و کارها، رویدادهایی هستند که بیش از یک بار تکرار می‌شوند. عقیده این روش بسیار ساده است، هربار که ما کاری را تکرار می‌کنیم باید آن را بهتر از دفعه قبل انجام دهیم.
    یکی از کارکنان بیان می‌کرد که این چشم‌انداز برای وی یک لحظه "آهان" را رقم زده است و ارتباط بین KM و بیزینس ولیو  را از طریق این چشم‌انداز درک کرده است. این یک ارزش ساده ولی قدرتمند برای حمایت از مدیریت دانش می‌باشد.
    چشم‌اندازهایی از این دست، چیزی است که هر کسی می‌تواند آن را درک کند زیرا هیچ کس دوست ندارد که کاری را بدتر از بار قبل انجام دهد و لذا این دلیل خوبی برای آغاز مدیریت دانش است.
    چنین چشماندازی بسیاری از اقدامات مدیریت دانش را به جریان می‌اندازد زیرا برای آنکه کاری را بهتر از قبل انجام دهیم باید بدانیم که دفعه قبل چگونه انجام گرفته است، چه کارهایی در دفعات گذشته به‌عنوان فرصت‌های بهبود برای بار آینده شناخته شده است و این فرصت‌ها چگونه می‌توانند تاثیر‌گذار باشند. ما نیازمند مجموعه‌ای از دانش درباره دفعه پیش و سپس در صورت لزوم نیازمند نوآوری در آن هستیم.
    همچنین "دفعه گذشته" ممکن است در یک کشور دیگر یا توسط یک تیم دیگر و یا سال‌ها پیش اتفاق افتاده باشد. بنابراین چشم‌انداز، نیازمند سیستمی است که دانش را از دفعه گذشته ذخیره کند و در زمان و مکان انتقال دهد تا بهبود عملکرد ایجاد شود.
    یک چشم‌انداز ساده مانند چشم‌انداز لرد برنز می‌تواند با توضیح چرایی مدیریت دانش، در توسعه استراتژی مدیریت دانش در سازمان، بسیار قدرتمند باشد.
برخی بیانیه‌های چشم‌انداز در سازمان‌ها:
1.  ایجاد فرهنگ و فضای تسهیم دانش در سطح جهانی که در موفقیت اکسنچر دخیل باشد.
2.  FTA می‌داند آنچه را که می‌داند و به‌صورت پیوسته شکاف نادانسته‌هایش را پر می‌کند. بنابراین ما استفاده از رویکردهای نوآورانه را در برنامه‌ریزی‌های بلندمدت و فعالیت‌های روزمره خود افزایش خواهیم داد.
3.  اداره سلامت کانادا دانش سلامت را تحلیل می‌کند، خلق می‌کند، تسهیم می‌کند و به‌کار می‌برد تا سلامتی مردم کانادا را حفظ نماید و بهبود بخشد:
  • از طریق فرآیندها و استراتژی‌های مدیریت دانشی که برای پیشرفت کسب و کار و سازمان طراحی شده‌اند.
  • به‌عنوان یک سازمان دانشی الگو
  • به‌عنوان یک رهبر، تسهیلگر و شریک در توسعه زیرساخت اطلاعات سلامت کانادا و پاسخگو به فرصت‌ها و روندهای ملی و بین‌المللی
4.  تمرکز برنامه‌های مدیریت دانش USAID بر اتصال کارکنان به فرآیندها و تکنولوژی که به کارکردن اثزبخش‌تر کمک می‌کند می‌باشد تا به ماموریت‌های سازمان دست یابند.

بیانیه چشم‌انداز شما چگونه به نظر خواهد رسید؟

آنچه شما نیاز دارید عبارتی قابل یادآوری است که اهداف و ارزش‌های مدیریت دانش در سازمان شما را به‌طور چکیده بیان می‌کند. بیانیه چشم‌انداز همانگونه که از اسم آن پیداست باید به کارکنان کمک کند که بتوانند آنچه که KM ایجاد می‌کند را ببینند و بدانند که چرا باید آن را انجام دهند. بیانیه چشم انداز حداکثر باید 3 جمله کوتاه باشد.

ایجاد چشم‌انداز

برای ایجاد چشم‌انداز مدیریت دانش از یک فرآیند هرمی استفاده نمایید.
  • از هر نفر بخواهید یک بیانیه چشم‌انداز ایجاد نماید: خود را در 5 سال آینده در نظر بگیرید و ببینید زمانی که KM  در فرهنگ و رفتار سازمان جای گرفته است چگونه شده است و چه ارزش‌هایی ایجاد نموده است؟
  • در دو الی سه جمله کوتاه توضیح دهید که مدیریت دانش چه چیزی را ممکن می‌سازد.
  • افراد در گروه‌های 4 تا 6 نفره به هم بپیوندند و نظرات خود را با یکدیگر مقایسه کنند و در نهایت به یک بیانیه مشترک برسند.
  • سپس همه گروه‌ها به هم بپیوندند و نقطه نظرات مشترک را در قالب یک بیانیه مشترک ارئه نمایند. اگر زیاد طولانی و پیچیده شد از رای‌گیری برای حذف جملات و نکات اضافه استفاده نمایید.
  • مطمئن شوید که بیانیه واضح باشد.
در صورتی که برای تدوین چشم‌انداز از روش مصاحبه استفاده کرده‌اید باید به دنبال نقاط مشترک در مصاحبه‌ها بگردید (جملات مشترک، کلمات و افعال مشترک و ...) و راهی بیابید که آن‌ها را درکنار هم قرار دهید. یک راه برای این کار آن است که ابری از کلمات ایجاد کنید و کلمات برجسته را برای ساختن یک بیانیه چشم‌انداز در کنار هم قرار دهید. روش دیگر آن است که کلمات را روی کارت‌هایی بنویسید و آن‌ها را مرتب نمایید تا به یک چشم‌انداز دست یابید.
با استفاده از روش‌های بالا ممکن است شما به جملاتی دست پیدا کنید که مهیج نباشند. دیگران از آن حمایت می‌کنند ولی هیچ کس را به وجد نمی‌آورد در این مواقع می‌توانید از خلاقیت خود نیز بهره ببرید تا جملات بهتری ساخته شوند.

تعریف دامنه
    هم زمان با تعریف چشم‌انداز، دامنه نیز تعریف می‌شود. بیانیه دامنه شما باید شامل موارد زیر باشد:
  • موضوعات مدیریت دانشی که به آن می‌پردازید.
  • موضوعات مدیریت دانشی که به آن نمی‌پردازید.
  • قسمت‌هایی از سازمان که در آن فعالیت خواهید کرد.
  • افرادی که در فعالیت‌های مدیریت دانش درگیر می‌شوند.
    جهت تعریف دامنه می‌بایست جلسه‌ای با مدیر هماهنگ شود. نکاتی که وی در خصوص نقاط دانش‌خیز سازمان بیان می‌کند بسیار مفید است.

نمونه بیانیه دامنه
    استراتژی مدیریت دانش خدمات امداد و نجات جنوب یورکشایر  مثال خوبی برای بیانیه دامنه می‌باشد.
    " استراتژی ما تمام کارکنان استخدام شده در SYFR و تمام اطلاعات تولید شده در سازمان، را پوشش می‌دهد و ابزارهای فناوری اطلاعات SYFR را به نحو مناسبی کاربردی خواهد کرد.
   دانش ممکن است از خارج از گروه‌های امدادی کسب شود و بخشی از استراتژی سازمان بر رصد منابع ملی و بین‌المللی از قبیل بهترین تجارب بهبودی متمرکز است."

 

به روز باشید

اهمیت ویژه مدیریت دانش و نقش آن در زمان ...

ادامه

مدیریت دانش، معماری خشت اول

ادامه

مدیریت دانش واکنشی یا مدیریت دانش پیشگیر ...

ادامه

تعریف چشم‌انداز و دامنه مدیریت دانش در س ...

ادامه

10 شباهت بین دانش و الکتریسیته

ادامه

بررسی چند نمونه موفق در پیاده‌سازی مدیری ...

ادامه

ISO 30401: تحقق مدیریت دانش از طریق کارب ...

ادامه

آیا می‌توان مدیریت دانش را بدون ارزیابی ...

ادامه

کارگاه‌های آموزش و راهبری مهندسان دانش د ...

ادامه

طرح جامع مدیریت دانش در شرکت بازآفرینی ش ...

ادامه

طرح جامع مدیریت دانش در بانک رفاه کارگرا ...

ادامه

مستندسازی تجارب ساخت و راه‌اندازی گلخانه ...

ادامه

مهندس طاهری- صنایع یاس ارغوانی

نظام جامع مدیریت دانش با همکاری سازنده و تعهد کاری مجموعه مشاوران توسعه آینده توسط شرکت مهندسی صنایع یاس ارغوانی در مدیریت امور فناوری اطلاعات بانک ملت، با موفقیت پیاده‌سازی شد.
با عنایت به این موضوع که استفاده افراد از فرآیندها و ابزارهای مدیریت دانش و مشارکت در این مهم کاملاً امری فرهنگی می‌باشد؛ کماکان جهت مشارکت حداکثری همکاران و اثربخش‌سازی دانش‌ها و تجارب اشتراک‌گذاری‌شده در ابتدای مسیر هستیم. همچنین امیدواریم با همکاری و رهنمودهای ارزنده تیم مشاوران توسعه آینده به موفقیت کامل در این مسیر نائل آییم.
 

مهندس اقتداریان- شرکت پتروشيمي رازي

مشاوران توسعه آینده به‌عنوان اولین شرکت ایرانی که از سال 1386 در حوزه مدیریت دانش فعالیت داشته، توانسته است با بکارگیری روش‌های نوین و به‌روزآوری شیوه‌های کاری در صنایع بزرگ کشور ایفای نقش نماید. این نقش آفرینی با کشف، استخراج و غنی‌سازی دانش سازمانی و بهبود روش‌های انجام کار، به شکل چشم‌گیری در طیف وسیعی از مشتریان منجر به کاهش دوباره‌کاری‌ها، افزایش مزیت رقابتی و تاب‌آوری آن‌ها در فضای کسب‌و‌کار شده است.

مهندس صدری- شرکت ملی گاز ایران

جمع‌آوری قریب به 1500 بسته دانشی ارزشمند از 50 مدیر ارشد و خبره شرکت ملی گاز ایران ،کاری دشوار اما کم نظیر بود که تیم اجرایی و کارشناسان به خوبی از عهده آن بر آمدند.

مهندس شریف زاده- شهرداری منطقه 10

در سال 1391 به همت اداره آموزش شهرداری منطقه 10 تهران، سیستم مدیریت دانش شهرداری منظقه 10 راه‌اندازی شد. با همکاری شرکت مشاوران توسعه آینده مراحل شناخت، SWOT، شناسایی فیلدهای دانشی شهرداری، مصاحبه با خبرگان و... انجام پذیرفت و در نهایت با نصب نرم‌افزار مدیریت دانش، سامانه شهرداری منطقه 10 راه‌اندازی شد. شهرداری منطقه 10 تهران اولین شهرداری در سراسر کشور می‌باشد که دارای این سامانه بوده و به‌طور فعالانه نسبت به استخراج و اشتراک دانش کارکنانش اقدام می‌نماید.  توسعه مشارکت عمومی کارکنان در فرآیندهای سازمانی، توسعه یادگیری در سطح کارکنان، پرهیز از دوباره‌کاری، کاهش هزینه‌ها و... بخشی از ثمرات راه‌اندازی این سیستم می‌باشد.

دکتر جعفرپور- مدیر دانش اسبق وزارت راه و ترابری

آینده شرکت مشاوران توسعه آینده در حوزه مدیریت دانش بسیار درخشان است. این شرکت آغازگر خوبی برای مدیریت دانش در ایران بوده است.

مهندس تهرانخواه- هلدینگ کشاورزی پارس

شرکت گسترش کشاورزی و دامپروری فردوس پارس با همکاری شرکت مشاوران توسعه آینده، توانست ضمن جمع‌آوری تجربیات مربوط به "طراحی و ساخت گلخانه‌ها" بستر نرم‌افزاری مناسبی را برای درج تجربیات جدید طراحی گلخانه‌ها ایجاد و مورد بهره‌برداری قرار دهد.

هلدینگ میدکو از اوایل دهه نود توسعه مدیریت دانش را با همکاری مشاوران توسعه آینده آغاز نمود. اجرای مدیریت دانش در میدکو با یک پروژه پایلوت در سطح ستاد آغاز شد و به سرعت در شرکت های زیرمجموعه توسعه پیدا...

امروزه گسترش فعالیت‌ها، تنوع و تعدد نیازهای زندگی شهری، فرصت اشتباه و اختراع دوباره چرخ را از سازمان‌های خدماتی گرفته است. هزینه تولید دوباره دانش و ریسک از دست دادن آن افزایش یافته و مدیریت...

شرکت پالایش نفت تهران به عنوان یکی از بزرگترین و قدیمی‌ترین پالایشگاه‌های کشور از سال ۱۳۸۷ سفر مدیریت دانشی خود را با مشاوران توسعه آینده آغاز نمود. در آن سال‌ها بسیاری در مورد کارایی ا...

عدم مشارکت نیروی انسانی در فعالیت‌های مدیریت دانش به عنوان یکی از چالش‌های سازمانی شناخته شده است. لذا بسیاری از سازمان‌های کشور به هنگام پیاده‌سازی مدیریت دانش در سازمان خود ...