مدیریت دانش، گسستگی در پیوستگی

   هدی عباسی
   کارشناس ارشد مدیریت دانش
  

تاریخ انتشار:
1399/6/19
مستقل بودن در فرآیند مدیریت دانش به معنی جلوگیری از اعمال‌نفوذ بی‌دلیل هر یک از واحدهای سازمان در رابطه با استقرار طرح است. این موضوع می‌تواند از حذف یک‌باره مدیریت دانش در سازمان جلوگیری کرده و امکان تداوم آن را فراهم آورد. واحدی که مدیریت دانش در آن اجرا می‌شود، جزئی از عوامل کلیدی در راستای حفظ استقلال آن بوده و می‌توان با ارائه موردهای کسب‌وکار (Business case) و داستان‌های موفقیت، فرآیند مدیریت دانش را در سازمان تداوم بخشید.

ساختار گزارش‌دهی سازمانی

 در پاسخ به اینکه مدیریت دانش به کدام یک از واحدهای سازمان تعلق دارد، باید گفت: واحد متولی مدیریت دانش نباید به‌طور صرف متعلق به بخش فناوری اطلاعات، منابع انسانی و یا یادگیری و بهبود باشد. در صورت نبود مدیر ارشد دانش وجود واحدی بی‌طرف نظیر عملیات می‌تواند کمک‌کننده باشد.
 اگر مدیریت دانش تحت نظر واحد فناوری اطلاعات قرار گیرد، ابزار محور خواهد بود و به اندازه کافی به کارکنان و جنبه‌های فرآیندی که واجد اهمیت اساسی هستند، توجه نخواهد شد و چنانچه مدیریت دانش تحت حمایت واحد منابع انسانی قرار گیرد، فرد محور عمل کرده و به جنبه‌های فرآیندی و فناوری نمی‌پردازد. لذا واحد متولی مدیریت دانش نباید نسبت به بعد مشخصی سوگیری داشته باشد بلکه باید میان تمام تسهیلگران نظیر افراد، فرآیندها و فناوری تعادل مناسبی را حفظ کند.

مورد کسب‌وکار (Business case)

برای شروع و تداوم یک پروژه مدیریت دانش، تدوین یک سناریوی باورپذیر از مدیریت دانش و مزایای مورد انتظار از آن، الزامی است. برای مثال:
•  اگر یک پروژه را از تکرار اشتباهات مشابه نجات دهیم، هزینه‌های صرفه‌جویی شده ناشی از این کار، بیشتر از پرداخت هزینه برای اجرای برنامه مدیریت دانش خواهد شد و در صورت تکرار این روند، بر افزایش سود تأثیر می‌گذارد.
•  اگر به یک فرصت به وجود آمده در زمان مناسب و با استفاده از راهکارها و درس آموخته‌های قبلی متخصصان پاسخ دهیم؛ می‌توانیم درآمد فزاینده‌ای را برای سازمان به دست آوریم.
•  با استفاده مجدد از دانش مهندسی محصول، سازمان را از پرداخت هزینه‌های ناشی از بازگشت محصولات نجات می‌دهیم.
این نوع از موارد کسب‌وکار برای جلب حمایت مدیران ارشد سازمان در راستای پیاده‌سازی مدیریت دانش، بسیار متقاعدکننده می‌باشد. بااین‌حال، باید توجه کرد که این موارد تحلیلی از بازگشت سرمایه (ROI) نیست و نمی‌توان ثابت کرد تنها علت وقوع هر نتیجه‌ای در سازمان، مدیریت دانش است؛ اما می‌توان این را به مدیران یادآوری کرد که پس از پیاده‌سازی مدیریت دانش، احتمال بروز پیامدهای مثبت به‌طور قابل‌توجهی افزایش می‌یابد. هم‌چنین چالش‌هایی را که مدیریت دانش به جلوگیری از آن کمک می‌کند، می‌توان تعریف نمود، مانند:
•  محصولات و خدمات نامناسب
•  روحیه پائین کارکنان
•  از دست دادن مشتریان
•  خسارت به برند
•  عدم توانایی در جذب و حفظ توانمندی کارکنان
•  بهره‌وری اقتصادی، درآمد، رشد، حاشیه سود، ارزش سهام
و در نهایت یک پرونده کسب‌وکار درست کرد. برای مثال:
•  آیا می‌خواهیم کارکنان سازمان به آسانی به خروجی و نتایج پروژه‌های قبلی دسترسی داشته و از آن‌ها استفاده کنند؟
•  آیا می‌توانیم برای پاسخ‌گویی مناسب و سریع به سؤالات و نیازهای کارکنان، یک منبع دانشی ایجاد کنیم؟
•  آیا می‌خواهیم از اطلاعات و دانش حاصله از اشتباهات گذشته، جهت اجتناب از تکرار خطا و بهبود عملکرد استفاده کنیم؟

داستان‌های موفقیت

تیم اجرایی و کاربران مدیریت دانش، تحت تأثیر نتایج واقعی و منافعی که مدیریت دانش برای سازمان و افراد به ارمغان می‌آورد، قرار می‌گیرند. رهبران مدیریت دانش باید در مورد نحوه تأثیر برنامه در موفقیت کارکنان و معنای آن، اطلاعات جمع‌آوری کرده و در سازمان نشر دهند.



سه روش مناسب برای جمع‌آوری داستان‌های موفقیت وجود دارد:
•  از طریق شبکه اجتماعی سازمان از کارکنان بخواهیم در قالب یک بحث آنلاین یا فرم، داستان موفقیت خود را برای سایرین بازگو کنند.
•  در جستجوی گروه‌هایی که تجربه‌هایی از موفقیت مدیریت دانش دارند، باشیم. گفته‌های این کاربران بیشترین اثرگذاری را دارد.
•  با کاربران برنامه در یک تماس جمعی و یا همایش مجازی مصاحبه کنیم.

هنگام ثبت داستان‌های موفقیت، سؤالات زیر را از خود بپرسیم:
•  با چه چالش‌هایی روبه‌رو شدیم؟
•  از چه منابعی استفاده کردیم؟
•  چگونه از این منابع برای مواجهه با چالش‌ها استفاده کردیم؟
•  نتیجه چه بود؟
•  با استفاده از این منابع چه میزان سود کردیم؟ (صرفه‌جویی در زمان، ذخیره هزینه‌ها، کاهش هزینه‌های اضافی، درآمد فزاینده، بهبود کیفیت، افزایش رضایت مشتری، افزایش سهم بازار، درآمد حاصل از نوآوری و...)
•  ما و سازمانمان کدام مزایا را کسب کرده‌ایم؟
•  کدام گزینه را به‌جای استفاده از منابع دانشی در نظر گرفته بودیم؟
•  کدام گزینه‌ها را امتحان کردیم؟
•  در صورت عدم استفاده از منابع دانش، نتیجه چه تفاوتی داشت؟
 

به روز باشید

5 اصل جهانی برای مدیریت دانش

ادامه

برگزاری کارگاه آموزش مفاهیم مدیریت دانش ...

ادامه

مدیریت دانش پروژه سه گانه قشم

ادامه

مدیریت دانش، گسستگی در پیوستگی

ادامه

بودجه و زمان در مدیریت دانش

ادامه

مستندسازی و به اشتراک‌گذاری تجارب سازمان ...

ادامه

فرآیند "روش‌اثبات‌شده"(proven practice): ...

ادامه

ایجاد زیرساخت و ارزیابی شرکت پایانه‌های ...

ادامه

فرهنگ یادگیری در سازمان

ادامه

مجله الکترونیکی مدیریت دانش_ شماره 42

ادامه

مزایای قابل سنجش و ارزیابی مدیریت دانش

ادامه

اهمیت ویژه مدیریت دانش و نقش آن در زمان ...

ادامه

مهندس طاهری- صنایع یاس ارغوانی

نظام جامع مدیریت دانش با همکاری سازنده و تعهد کاری مجموعه مشاوران توسعه آینده توسط شرکت مهندسی صنایع یاس ارغوانی در مدیریت امور فناوری اطلاعات بانک ملت، با موفقیت پیاده‌سازی شد.
با عنایت به این موضوع که استفاده افراد از فرآیندها و ابزارهای مدیریت دانش و مشارکت در این مهم کاملاً امری فرهنگی می‌باشد؛ کماکان جهت مشارکت حداکثری همکاران و اثربخش‌سازی دانش‌ها و تجارب اشتراک‌گذاری‌شده در ابتدای مسیر هستیم. همچنین امیدواریم با همکاری و رهنمودهای ارزنده تیم مشاوران توسعه آینده به موفقیت کامل در این مسیر نائل آییم.
 

مهندس اقتداریان- شرکت پتروشيمي رازي

مشاوران توسعه آینده به‌عنوان اولین شرکت ایرانی که از سال 1386 در حوزه مدیریت دانش فعالیت داشته، توانسته است با بکارگیری روش‌های نوین و به‌روزآوری شیوه‌های کاری در صنایع بزرگ کشور ایفای نقش نماید. این نقش آفرینی با کشف، استخراج و غنی‌سازی دانش سازمانی و بهبود روش‌های انجام کار، به شکل چشم‌گیری در طیف وسیعی از مشتریان منجر به کاهش دوباره‌کاری‌ها، افزایش مزیت رقابتی و تاب‌آوری آن‌ها در فضای کسب‌و‌کار شده است.

مهندس صدری- شرکت ملی گاز ایران

جمع‌آوری قریب به 1500 بسته دانشی ارزشمند از 50 مدیر ارشد و خبره شرکت ملی گاز ایران ،کاری دشوار اما کم نظیر بود که تیم اجرایی و کارشناسان به خوبی از عهده آن بر آمدند.

مهندس شریف زاده- شهرداری منطقه 10

در سال 1391 به همت اداره آموزش شهرداری منطقه 10 تهران، سیستم مدیریت دانش شهرداری منظقه 10 راه‌اندازی شد. با همکاری شرکت مشاوران توسعه آینده مراحل شناخت، SWOT، شناسایی فیلدهای دانشی شهرداری، مصاحبه با خبرگان و... انجام پذیرفت و در نهایت با نصب نرم‌افزار مدیریت دانش، سامانه شهرداری منطقه 10 راه‌اندازی شد. شهرداری منطقه 10 تهران اولین شهرداری در سراسر کشور می‌باشد که دارای این سامانه بوده و به‌طور فعالانه نسبت به استخراج و اشتراک دانش کارکنانش اقدام می‌نماید.  توسعه مشارکت عمومی کارکنان در فرآیندهای سازمانی، توسعه یادگیری در سطح کارکنان، پرهیز از دوباره‌کاری، کاهش هزینه‌ها و... بخشی از ثمرات راه‌اندازی این سیستم می‌باشد.

دکتر جعفرپور- مدیر دانش اسبق وزارت راه و ترابری

آینده شرکت مشاوران توسعه آینده در حوزه مدیریت دانش بسیار درخشان است. این شرکت آغازگر خوبی برای مدیریت دانش در ایران بوده است.

مهندس تهرانخواه- هلدینگ کشاورزی پارس

شرکت گسترش کشاورزی و دامپروری فردوس پارس با همکاری شرکت مشاوران توسعه آینده، توانست ضمن جمع‌آوری تجربیات مربوط به "طراحی و ساخت گلخانه‌ها" بستر نرم‌افزاری مناسبی را برای درج تجربیات جدید طراحی گلخانه‌ها ایجاد و مورد بهره‌برداری قرار دهد.

هلدینگ میدکو از اوایل دهه نود توسعه مدیریت دانش را با همکاری مشاوران توسعه آینده آغاز نمود. اجرای مدیریت دانش در میدکو با یک پروژه پایلوت در سطح ستاد آغاز شد و به سرعت در شرکت های زیرمجموعه توسعه پیدا...

امروزه گسترش فعالیت‌ها، تنوع و تعدد نیازهای زندگی شهری، فرصت اشتباه و اختراع دوباره چرخ را از سازمان‌های خدماتی گرفته است. هزینه تولید دوباره دانش و ریسک از دست دادن آن افزایش یافته و مدیریت...

شرکت پالایش نفت تهران به عنوان یکی از بزرگترین و قدیمی‌ترین پالایشگاه‌های کشور از سال ۱۳۸۷ سفر مدیریت دانشی خود را با مشاوران توسعه آینده آغاز نمود. در آن سال‌ها بسیاری در مورد کارایی ا...

عدم مشارکت نیروی انسانی در فعالیت‌های مدیریت دانش به عنوان یکی از چالش‌های سازمانی شناخته شده است. لذا بسیاری از سازمان‌های کشور به هنگام پیاده‌سازی مدیریت دانش در سازمان خود ...