5 راهکار موثر برای تشویق افراد به اشتراک دانش

حامد کوچک پور کارشناس ارشد مدیریت دانش    حامد کوچک پور
   کارشناس ارشد مدیریت دانش
  

تاریخ انتشار:
1400/3/19
برای بسیاری از سازمان‌ها، ایجاد فرهنگ به اشتراک‌گذاری ‌دانش فارغ از نوع صنعت، منطقه و تنوع محصولات، چالشی قابل توجه است. مفهوم فرهنگ تسهیم دانش بیان‌کننده آن است که به جای رقابت با سایرین، بر مشارکت و همکاری با یکدیگر متمرکز شده و از این طریق ارزش‌آفرینی کنید.
با توجه به مفهوم فوق، سوال اصلی این است که چگونه چنین فرهنگی باید ایجاد کرد تا افراد دانش خود و چگونگی خلق آن را بدون ترس از دست دادن جایگاه فعلی به اشتراک بگذارند؟

اشتراک دانش در سازمان با مشوق‌هایی موثر می‌تواند افزایش یابد - mta.co.ir
 
 
به عنوان راه‌حلی ابتدایی باید جهت‌گیری مشخصی از طرف مدیریت ارشد و فرهنگ گفتگو و تبادل نظر وجود داشته باشد. رویکرد از بالا به پایین اصولا به عنوان شروع‌کننده تغییر جواب می‌دهد و ممکن است در طولانی مدت پایدار نباشد، بنابراین برای تأثیرگذاری طولانی‌تر باید به دنبال رویکرد پایین به بالا بود. تئوری تاثیرگذاری "Nudge Theory" راه‌حل‌های مناسبی برای این موضوع ارائه می‌دهد (توضیح بیشتر درمورد Nudge Theory: با توجه به این تئوری، می‌توان احتمال انتخاب یک گزینه توسط افراد را در بین سایر گزینه‌های دیگر تحت تأثیر قرار داد).
در ادامه به برخی از عوامل موثر اجتماعی و رفتاری که برای ایجاد اشتیاق بیشتر در به اشتراک‌گذاری دانش استفاده می‌شوند، پرداخته شده است.

عوامل موثر بر اشتراک گذاری دانش

به گفته "ریچارد تالر"، برنده جایزه نوبل اقتصاد، تغییرات گسترده با یک تاثیر کوچک اجتماعی آغاز می‌شود. همچنین نفوذ اجتماعی برای تغییر، اصولا از افرادی در سطح و طیف یکسان ناشی می‌شود. "سلیمان اش"، روانشناس اجتماعی، در سال 1950 چندین آزمایش برای کشف تمایل مردم نسبت به تغییر برداشت خود در مورد موضوعات متفاوت بنا بر دیدگاه اكثریت انجام داد و نتیجه این تحقیقات مثبت بود.
بنابراین، چگونه باید این "معماری انتخابی" را درست برنامه‌ریزی کرد تا افراد در خصوص به اشتراک‌گذاری دانش تشویق شوند؟

1. ایجاد یک فضای مثبت برای اشتراک دانش 

اشتراک دانش عالی است؛ این کار به شما کمک می‌کند تا رشد شخصی داشته باشید، در حرفه خود بهتر عمل کنید و با ایجاد چرخه دانش در اطراف خود، به ایجاد محیط دانشی بهتر کمک کنید. چنین دیدگاه مثبتی برای به اشتراک‌گذاری دانش ممکن است بسیاری از افراد را وادار کند تا از ابزار و روش‌هاي مختلف اشتراک و ایجاد دانش استفاده كنند. به عنوان مثال، براي كاهش زباله‌های بزرگراه‌ها در تگزاس،‌ مقامات شهري با ايجاد فضاي مناسب و تمرکز بر روی مخاطبان هدف خود، کمپینی توسط جوانان ایجاد کرده و از بازیکنان فوتبال دالاس کابوی براي شرکت در تبلیغات تلویزیونی دعوت کردند. اين فضا‌سازي مناسب در سال اول باعث كاهش 30% از حجم زباله‌ها شد.
در نتيجه مي‌توان اينگونه بيان كرد:
"به مخاطب هدف بیندیشید و روش خود را طوری طراحی کنید که بر احساسات او تاثير بگذارد."

2. اعتماد به افراد کم سابقه برای ايجاد تغيير 

سازمان‌ها باید به آموزش افراد تازه وارد برای به اشتراک‌گذاری دانش متمرکز شوند تا با ایجاد انگیزه‌ به منظور تغییر فرهنگ تسهیم دانش، بر سایر همکاران خود تأثیر بگذارند.
این افراد باید فرهنگ اشتراک دانش را با روش‌های گوناگون نظیر شرکت در جلسات اشتراک دانش، تسهیل‌ رویدادها/ کارگاه‌ها، بحث و گفتگو در فضاهای اجتماعی و ... ترویج کرده و از طریق تکرار مباحث پیرامون تسهیم دانش، در راستای تأثیرگذاری بر سایرین تلاش کنند.

3. درخواست مشارکت با لحنی مناسب 

رابرت سیالدینی، استاد و محقق علم تأثیرگذاری اجتماعی، تحقیقاتی را با هدف تحلیل انواع پیام‌های ارسالی و تاثیر آن‌ها بر نظر افراد انجام داد. وی دریافت پیام‌هایی با مضمون مثبت بسیار موثرتر از پیام‌های منفی است. بنابراین پیام‌های دعوت به اشتراک‌گذاری دانش باید لحن مثبتی داشته باشد و افراد را برای دستیابی به موفقیت‌های بیشتر دعوت کند. کارمندان بیشتر علاقه‌مند به مزیت‌های تسهیم دانش هستند و آگاهی از محدودیت‌های‌ ناشی از عدم انجام آن جذابیت خاصی ندارد. شیوه‌ی درخواست از کارمندان، روی برداشت آن‌ها نسبت به برنامه مورد نظر اثر می‌گذارد پس در شیوه بیان مطلب دقت کنید. به عنوان نمونه چگونگی کاربرد اشتراک دانش در گذشته را بیان کرده و برخی از نتایج آن بر بهبود کسب‌وکار را نمایش دهید. این نوع انتقال اطلاعات و درخواست برای مشارکت، بهتر از ذکر تأثیرات منفی ناشی از عدم مشارکت در این برنامه می‌باشد.

4. ارائه بازخوردهای بصری 

محققان علوم رفتاری دریافتند بازخورد بصری از ارتباط کلامی یا سایر ارتباطات، عملکرد و تاثیرگذاری بیشتر دارد. هر بار که کارمندان در یک رویداد به اشتراک‌گذاری دانش حاضر می‌شوند، سعی کنید که بازخوردی تصویری از آن رویداد ارائه دهید. به عنوان مثال یک کارت تبریک ساده یا هر چیزی که برای سایرین جلوه بصری دارد را در انتهای جلسه به آن‌ها اهدا کنید. این چنین بازخورد‌هایی به طور تصاعدی رفتار کارکنان را تغییر می‌دهد و افرادی که در مقابل برنامه اشتراک دانش مقاومت دارند را به مرور زمان با افراد فعال در این برنامه همسو می‌کند.

5. مقدمه‌سازی اجتماعی، راهی برای افزایش تأثیرگذاری

مفهوم "پرایمینگ" به این ایده اشاره دارد که تأثیرات کوچک و مقدماتی می‌توانند تأثیرات گسترده و ناخودآگاهی بر رفتار انسان داشته باشند. این واژه در علم روانشناسی، برانگیختن (تداعی) معانی مرتبط در حافظه پیش از انجام کار یا فعالیت است.
تکرار مفاهیم اصلی یا مرتبط، یکی از راه‌های تسهیل دسترسی به اطلاعات موثر است. فرد مسئول پیش از بیان پیام نهایی خود، با ارائه معانی و مفاهیم مرتبط با آن از طریق تصاویر و لغات، ذهن مخاطب را آماده می‌کند. بدین ترتیب احتمال ایجاد اندیشه‌هایی که از نظر معنایی با محتوای مورد نظر مشابهت دارد، افزایش می‌یابد.
به عنوان مثال، اگر از مردم یک روز قبل از انتخابات سوال شود که آیا در رأی‌گیری فردا شرکت می‌کنید یا خیر، احتمال رأی دادن آن‌ها 25% افزایش می‌یابد. چنین آماده‌سازی‌هایی احتمال افزایش فعالیت‌ها و مشارکت افراد در به اشتراک‌گذاری دانش را افزایش می‌دهد.
از تمام مواردی که اشاره شد می‌توان برای تشویق و هدایت افراد به منظور تسهیم دانش استفاده کرد. به طور خلاصه راهکارهای زیر به عنوان گام‌های آغازین این مسیر پیشنهاد می‌شود:
•    از همکار خود سوال کنید آیا قصد به اشتراک‌گذاری درس‌آموخته‌های پروژه اخیر را در هفته آینده با سایر تیم‌ها دارد؟
•    برای نوشتن یک پست در وبلاگ یا بازدید از رخدادهای داخلی شرکت در اینترانت، بارها و بارها با همکاران دیگر تماس بگیرید.
•    از همکاران خود در مورد زمان برگزاری جلسه به اشتراک‌گذاری دانش و تجارب سوال کنید.

منبع:
kminsight.co.uk: 5 nudges to influence knowledge sharing


 

به روز باشید

شناسایی چالش‌ها و فرصت‌ها در مدیریت دانش اولین قدم پیاده‌سازی مدیریت دانش-mta.co.ir

شناسایی چالش‌ها و فرصت‌ها؛ اولین قدم در ...

شناسایی چالش‌ها و فرصت‌ها؛ اولین قدم در پیاده‌سازی مدیریت دانش

اشتراک دانش و راه های تشویق افراد به اشتراک دانش

5 راهکار موثر برای تشویق افراد به اشتراک ...

5 راهکار موثر برای تشویق افراد به اشتراک دانش

ابزارهای استخراج دانش با تحولی عظیم روبرو شدند

ابزارهای استخراج دانش در آغاز عصر دانش و ...

ابزارهای استخراج دانش در آغاز عصر دانش و تحول هوشمند!

چارچوب APO در مدیریت دانش چیست؟ روش‌های اجرا و چگونگی آن ... - mta.co.ir

چارچوب APO در مدیریت دانش؛ از مبانی تا ا ...

چارچوب APO در مدیریت دانش؛ از مبانی تا اجرا

پیشنهادات رهبران مدیریت دانش برای سال 2021 که سال خاصی از نظر بحران کرونا و....

مهمترین پیشنهادات رهبران مدیریت دانش برا ...

مهمترین پیشنهادات رهبران مدیریت دانش برای سال ۲۰۲۱

بازی سازی در سازمان با هدف اشتراک دانش بیشتر

چگونه بازی‌سازی استراتژی اشتراک دانش شما ...

چگونه بازی‌سازی استراتژی اشتراک دانش شما را بهبود می‌بخشد؟

عوامل مهم شکست پروژه‌های مدیریت دانش با بررسی 9 شرکت بزرگ!

عوامل مهم شکست پروژه‌های مدیریت دانش با ...

عوامل مهم شکست پروژه‌های مدیریت دانش با بررسی 9 شرکت بزرگ!

تسهیم دانش را فراموش و جستجوی دانش را تشویق کنید.

تسهیم دانش را فراموش و جستجوی دانش را تش ...

تسهیم دانش را فراموش و جستجوی دانش را تشویق کنید.

طرح مستندسازی تجارب مدیریتی خبرگان شرکت ساتکاب

طرح مستندسازی تجارب مدیریتی خبرگان شرکت ...

طرح مستندسازی تجارب مدیریتی خبرگان شرکت ساتکاب

مهندس طاهری- صنایع یاس ارغوانی

مهندس طاهری- صنایع یاس ارغوانی

نظام جامع مدیریت دانش با همکاری سازنده و تعهد کاری مجموعه مشاوران توسعه آینده توسط شرکت مهندسی صنایع یاس ارغوانی در مدیریت امور فناوری اطلاعات بانک ملت، با موفقیت پیاده‌سازی شد.
با عنایت به این موضوع که استفاده افراد از فرآیندها و ابزارهای مدیریت دانش و مشارکت در این مهم کاملاً امری فرهنگی است؛ کماکان جهت مشارکت حداکثری همکاران و اثربخش‌سازی دانش‌ها و تجارب اشتراک‌گذاری‌شده در ابتدای مسیر هستیم. همچنین امیدواریم با همکاری و رهنمودهای ارزنده تیم مشاوران توسعه آینده به موفقیت کامل در این مسیر نائل آییم

 

مهندس اقتداریان- شرکت پتروشيمی رازی

مهندس اقتداریان- شرکت پتروشيمی رازی

مشاوران توسعه آینده به‌عنوان اولین شرکت ایرانی که از سال ۱۳۸3 در حوزه مدیریت دانش فعالیت داشته، توانسته است با بکارگیری روش‌های نوین و به‌روزآوری شیوه‌های کاری در صنایع بزرگ کشور ایفای نقش نماید. این نقش آفرینی با کشف، استخراج و غنی‌سازی دانش سازمانی و بهبود روش‌های انجام کار، به شکل چشم‌گیری در طیف وسیعی از مشتریان منجر به کاهش دوباره‌کاری‌ها، افزایش مزیت رقابتی و تاب‌آوری آن‌ها در فضای کسب‌و‌کار شده است.

مهندس صدری- شرکت ملی گاز ایران

مهندس صدری- شرکت ملی گاز ایران

جمع‌آوری قریب به 1500 بسته دانشی ارزشمند از 50 مدیر ارشد و خبره شرکت ملی گاز ایران ،کاری دشوار اما کم نظیر بود که تیم اجرایی و کارشناسان به خوبی از عهده آن بر آمدند.

مهندس شریف زاده- شهرداری منطقه 10

مهندس شریف زاده- شهرداری منطقه 10

در سال ۱۳۹۱ به همت اداره آموزش شهرداری منطقه ۱۰ تهران، سیستم مدیریت دانش شهرداری منظقه ۱۰ راه‌اندازی شد. با همکاری شرکت مشاوران توسعه آینده مراحل شناخت، SWOT، شناسایی فیلدهای دانشی شهرداری، مصاحبه با خبرگان و... انجام پذیرفت و در نهایت با نصب نرم‌افزار مدیریت دانش، سامانه شهرداری منطقه ۱۰ راه‌اندازی شد. شهرداری منطقه ۱۰ تهران اولین شهرداری در سراسر کشور است که دارای این سامانه بوده و به‌طور فعالانه نسبت به استخراج و اشتراک دانش کارکنانش اقدام می‌نماید.  توسعه مشارکت عمومی کارکنان در فرآیندهای سازمانی، توسعه یادگیری در سطح کارکنان، پرهیز از دوباره‌کاری، کاهش هزینه‌ها و... بخشی از ثمرات راه‌اندازی این سیستم می‌باشد.

دکتر جعفرپور- مدیر دانش اسبق وزارت راه و ترابری

دکتر جعفرپور- مدیر دانش اسبق وزارت راه و ترابری

آینده شرکت مشاوران توسعه آینده در حوزه مدیریت دانش بسیار درخشان است. این شرکت آغازگر خوبی برای مدیریت دانش در ایران بوده است.

دکتر فلاح کهن- مسئول مدیریت دانش سازمان راهداری و حمل و نقل جاده‌ای

دکتر فلاح کهن- مسئول مدیریت دانش سازمان راهداری و حمل و نقل جاده‌ای


کادر مجرب و دانش آموخته شرکت مشاوران توسعه آینده با پیاده‌سازی سیستم مدیریت دانش و استقرار نرم‌افزار مرتبط به همراه ارائه بیش از ۱۶۰۰ نفر ساعت آموزش و ثبت ۱۸۰ بسته دانشی گامی بلند در جهت دستیابی به اهداف دانشی و ارتقاء بینش کارکنان سازمان برداشته است.
 

مهندس تهرانخواه- هلدینگ کشاورزی پارس

مهندس تهرانخواه- هلدینگ کشاورزی پارس

شرکت گسترش کشاورزی و دامپروری فردوس پارس با همکاری شرکت مشاوران توسعه آینده، توانست ضمن جمع‌آوری تجربیات مربوط به "طراحی و ساخت گلخانه‌ها" بستر نرم‌افزاری مناسبی را برای درج تجربیات جدید طراحی گلخانه‌ها ایجاد و مورد بهره‌برداری قرار دهد.

دکتر لطیفی- شرکت مادر تخصصی مدیریت ساخت و تهیه کالای آب و برق (ساتکاب)

دکتر لطیفی- شرکت مادر تخصصی مدیریت ساخت و تهیه کالای آب و برق (ساتکاب)

به دنبال گسترش فعالیت‌های شرکت ساتکاب، ایجاد بانک دانشی و آشنایی افراد با تکنیک‌های مدیریت دانش امری الزامی محسوب می‌شد که شرکت مشاوران توسعه آینده با ارائه خدمات تخصصی در این حوزه توانست ما را در این امر یاری کند.

هلدينگ میدکو

هلدینگ میدکو از اوایل دهه نود توسعه مدیریت دانش را با همکاری مشاوران توسعه آینده آغاز نمود. اجرای مدیریت دانش در میدکو با یک پروژه پایلوت در سطح ستاد آغاز شد و به سرعت در شرکت های زیرمجموعه توسعه پیدا...

شهرداری منطقه 10

امروزه گسترش فعالیت‌ها، تنوع و تعدد نیازهای زندگی شهری، فرصت اشتباه و اختراع دوباره چرخ را از سازمان‌های خدماتی گرفته است. هزینه تولید دوباره دانش و ریسک از دست دادن آن افزایش یافته و مدیریت...

پالایش نفت تهران

شرکت پالایش نفت تهران به عنوان یکی از بزرگترین و قدیمی‌ترین پالایشگاه‌های کشور از سال ۱۳۸۷ سفر مدیریت دانشی خود را با مشاوران توسعه آینده آغاز نمود. در آن سال‌ها بسیاری در مورد کارایی ا...

صنایع مس شهید باهنر

عدم مشارکت نیروی انسانی در فعالیت‌های مدیریت دانش به عنوان یکی از چالش‌های سازمانی شناخته شده است. لذا بسیاری از سازمان‌های کشور به هنگام پیاده‌سازی مدیریت دانش در سازمان خود با ای...