پشتیبانی
رزومه مشاوران توسعه آينده
مدیریت دانش چیست؟
درباره ما | ارتباط با ما | همكاري با ما
اخبارمحصولاتكارفرمايانكتابخانهپرسشهاي متداولسايتهاي مرتبطتصاوير

مجله الكترونيكي مطالعات مديريت دانش

ISO 30401: تحقق مدیریت دانش از طریق کاربردی شدن

در ماه نوامبر سال گذشته، ISO، استاندارد ISO 30401: 2018 در سیستم‌های مدیریت دانش را منتشر کرد. انتظار طولانی برای این استاندارد از جانب متخصصان مدیریت دانش، نشانه‌ای از بلوغ و رشد این حرفه است. این استاندارد جدید نه تنها یک چارچوب جهانی برای مدیریت دانش فراهم می‌کند بلکه مشروعیت جدیدی را برای رویکرد آن به ارمغان خواهد داشت.
مدیریت دانش (KM) رشته‌ای است که از سال 2000 تاکنون به شدت مورد توجه سازمان‌ها قرار گرفته است، که ابتدا در شرکت‌های مشاوره‎‌ای یا بخش‌هایی مانند صنعت هسته‌ای و نفت نمود بیشتری داشت. طبق گفته Gonzague Chastenet de Géry، مدير دانشکده Ourouk و استاد دانشگاه CNAM، "آنچه که امروزه مورد توجه و علاقه‌مندی SMEها در مهندسی، مهندسی عمران یا خدمات و شرکت های حقوقی قرار گرفته است، نیاز واقعی آن‌ها به بحث مدیریت دانش بوده، به خصوص که در معاملات شما باید از تجارب گذشته استفاده کنید".
استاندارد ISO 30401 با هدف سازماندهی، صرف نظر از نوع یا اندازه آن، برای طراحی یک سیستم مدیریتی که باعث ایجاد و ارزش‌گذاری سازمان توسط دانش می‌شود، کمک می‌کند. در واقع مجموعه‌ای از الزامات تعیین شده به‌منظور اعمال در یک سیستم مدیریتی می‌باشد. این استاندارد، هیئت مدیره، مدیر دانش و همه کسانی که مسئولیت اجرا و نگهداری سیستم مدیریت دانش در یک سازمان را بر عهده دارند، مورد هدف قرار می‌دهد. این سند به شرح زیر است:
• مقدمه‌ای بر شاخص‌های KM و برخی از اصول اصلی آن؛
• مجموعه‌‌ای از تعاریف برای روشن ساختن واژگان یک بخش و توضیح دامنه کاربرد یک سیستم مدیریت دانش (KMS)؛
• و در نهایت لیستی از فعالیت‌هایی که سیستم مدیریت را تشکیل می‌دهند.
این استاندارد همچنین شامل سه پیوست می‌باشد که پیوست یک به بررسی انواع دانش می‌‌پردازد؛ پیوست دو رابطه و محدوده KM در یک سازمان را با سایر سیستم‌ها مورد بررسی قرار می‌دهد و نقطه تمایز مدیریت دانش با آن‌ها را شرح می‌دهد؛ در پیوست سوم نیز اهمیت تقویت فرهنگ مدیریت دانش بحث شده است.
بنابر عقیده G. Chastenet de Géry، یکی از مهم‌ترین نکات برجسته این استاندارد نقش رهبری است. در حقیقت، حمایت مدیریت برای موفقیت استقرار مدیریت دانش ضروری است. با این حال، جذابیت مدیریت دانش و در عین حال سختی آن، مربوط به این واقعیت است که نگاه سیستماتیک در سازمان وجود داشته باشد و بین فعالیت مدیران ارشد و کارشناسان هماهنگی لازم برقرار شود (به عبارتی موفقیت مدیریت دانش درگرو ارتباطات دوسویه سازمانی است). مدیریت دانش شامل مجموعه‌ای از بازخوردهای حاصل از عملکردهای میدانی و هدایت رهبری سازمان است. علی‌رغم اهمیت انگیزه رهبری برای مدیریت دانش، دستیابی به این رویکرد به تنهایی کافی نیست. در واقع این جنبه موجب می‌شود تا بتوان بلوغ فرهنگ مدیریت دانش در سازمان‌ها را مورد ارزیابی قرار داد. با این حال، وجود هنجار (قاعده)، به تنهایی برای ارزیابی بلوغ یک سازمان کافی نیست. در ضمن، نویسندگان این استاندارد، محدودیت‌های آن را نیز تصدیق می‌کنند و می‌گویند که هر شرکت باید رویکردهای ویژه خود را طراحی کند. به عبارت دیگر، استاندارد چالش‌های شمار را افزایش می‌دهد اما پاسخی برای آن‌ها نخواهد داشت.
همان‌طور که نیکولاس دوبوک اشاره دارد، این استاندارد چارچوبی را فراهم می‌کند که می‌تواند به‌عنوان یک پشتیبان یا چک‌لیست مورد استفاده قرار گیرد و پاسخ تمامی پرسش‌های اصلی افراد مرتبط با آن را در دسترس آن ها قرار می‌دهد. ISO 30401 برای تمامی سازمان‌ها قابل استفاده است و بسته به توان و سرعت هر سازمانی می‌تواند اعمال شود. در واقع استاندارد اینکه"چه چیزی" در سازمان نیاز است را مشخص می‌کند اما "چگونگی" دستیابی به آن را نه؛ و این "چگونگی" دقیقاً همان چیزی است که متخصصان KM باید به توافق برسند. هر چند تنها شیوه مطلوب برای دستیابی به این هدف، همکاری و مشارکت در تمامی امور است. برای مثال، تدوین کتابچه راهنمای KM توسط باشگاه مدیریت دانش و یا برنامه آموزشی مدیریت دانش CNAM، یک اهرم تحول با هدف ارائه چنین راهنمایی است.
در نهایت، G. Chastenet de Géry نتیجه می‌گیرد که با رشد سیستم‌های اتوماسیونی منطبق بر وظایف تکراری و افزایش هوش مصنوعی، KM می‌تواند باارزش‌تر باشد، زیرا "شرکت‌ها از محدودیت هوش مصنوعی آگاه خواهند شد. همچنین آن‌ها به عدم توانایی انجام تمامی امور توسط هوش مصنوعی پی خواهند برد. لذا اینجاست که مدیریت دانش می‌تواند به آن‌ها در اجرای این امور یاری رساند". به احتمال قوی این موضوع یکی دیگر از دلایل به موقع بودن این استاندارد است.

تهیه و تدوین: زهرا اسلامی

درباره ما | ارتباط با ما | اخبار | محصولات | کارفرمایان | کتابخانه | مجله مطالعات مدیریت دانش | پرسشهای متداول | سایتهای مرتبط | تصاوير | همکاری با ما | نقشه سايت