پشتیبانی
رزومه مشاوران توسعه آينده
مدیریت دانش چیست؟
درباره ما | ارتباط با ما | همكاري با ما
اخبارمحصولاتكارفرمايانكتابخانهپرسشهاي متداولسايتهاي مرتبطتصاوير

مجله الكترونيكي مطالعات مديريت دانش

سطوح بلوغ درس‌آموخته‌ها

یکی از مهم‌‌ترین منابع دانش در سازمان درس‌آموخته است. درس‌آموخته دانش یا دركی است كه از طریق تجربه به‌دست آمده و تاثیر قابل توجهی بر سازمان دارد. این تجربه ممكن است مثبت یا منفی باشد، به عبارت دیگر منشا درس‌آموخته می‌تواند یك تجربه موفق یا یك تجربه ناموفق باشد. نیک میلتون مشاور بین‌المللی مدیریت دانش، در یکی از آخرین مقالات تخصصی خود درس‌آموخته‌ها را در سه سطح دسته‌بندی کرده و برای هر یک ویژگی‌های را ذکر کرده است. در ادامه به معرفی این سطوح و سطوح بلوغ هر یک می‌پردازیم:
سطح اول: شناسایی افراد کلیدی پروژه و مستندسازی تجارب آن‌ها با هدف مطالعه و استفاده توسط سایر کارکنان
سطح دوم: استخراج تجارب در انتهای پروژه و مستندسازی آن‌ها با هدف تغییر در روش‌ها و شیوه‌های اجرای پروژه در آینده.
سطح سوم: شکار فعالانه دروس آموخته از هرجایی که امکان دارد و ایجاد تغییر در روش‌ها و فرآیندهای کاری سازمان با هدف استفاده کاربردی از تجارب.
استفاده از درس‌آموخته‌ها درصورتی که در یکی از سطوح بالا قرارگیرند، یک روش بسیار قوی برای یادگیری و تغییر در سازمان است.اما درحقیقت سطح اول، ارزش زیادی برای سازمان درپی نخواهد داشت. آغاز تغییر تنها پس از رسیدن سازمان به سطح دوم، امکان‌پذیر می‌باشد.
دروس آموخته‌ پس از استخراج شدن در سطح اول مستند شده و جهت به‌کارگیری افراد و دسترسی سریع ذخیره می‌شوند. این سطح دارای مراحل بلوغ مختلفی است که در ادامه به آن اشاره شده است:
• مستندات جمع‌آوری شده و ذخیره‌سازی آن‌ها توسط مدیر پروژه، بدون کنترل کیفیت و اعتبارسنجی انجام می‌شود.
• تجارب با برگزاری جلسات شناسایی دانش میان افراد درگیر در پروژه و استفاده از تکنیک‌هایی همچون بازخوانی، مستندسازی و ذخیره اسناد در پرونده‌های پروژه، بدون بررسی کیفیت و میزان اعتبار آن‌ها اخذ می‌شود.
• ساختار استاندارد برای جمع‌آوری درس‌آموخته‌ها وجود دارد. این کار با برگزاری جلسات شناسایی دانش میان افراد درگیر پروژه و با هدف بازخوانی، مستندسازی و ذخیره درس‌آموخته، در یک سیستم گسترده مانند پایگاه داده یا ویکی ایجاد می‌شود. در این گام ارزیابی و اعتبارسنجی دانش نیز انجام می‌شود.
• ساختار استانداردی برای مدیریت درس‌آموخته‌ها وجود دارد و محتوای تولید شده در بستر یک شبکه اجتماعی سازمانی و به صورت خودکار به افرادی که به آن نیاز دارند ارسال می-شود.
در سطح دوم، تجارب در انتهای پروژه‌ها استخراج و مستندسازی شده و موجب ایجاد تغییرات در روش‌ها و شیوه‌های کاری می‌شوند. در این سطح افراد نیازی به خواندن درس‌آموخته‌ها ندارند؛ چرا که یادگیری حاصل از آموخته‌ها در روش انجام کار اعمال و فرآیندهای کاری بر اساس درس آموخته‌ها بازطراحی شده است. مراحل بلوغ این سطح شامل موارد زیر است:
• درس‌آموخته‌ها به صورت خودکار و به وسیله یک سیستم مدیریت دانش، جهت ارزیابی به متخصص مربوطه ارجاع می‌شود.
• تجاربی که شامل اقدامات معین هستند به متخصص مربوطه جهت اقدام و تغییر دستورالعمل‌های کاری ارجاع داده می‌شود.
• اقدامات پس از ارجاع به متخصص ردیابی شده و گزارشات ناشی از نتایج آن گرفته می‌شود.
رویکرد سطح سوم شکار و یافتن فعالانه دروس آموخته از تمامی حوزه‌های دانشی و ایجاد تغییرات در روش‌ها و شیوه‌های مرسوم سازمان است تا تجربیات به دست آمده در عمل اجرایی شوند. در این سطح منابع کافی جهت شناسایی دقیق مراحل بلوغ وجود ندارد، اما راه‌کارهایی برای تقویت این سطح وجود دارد که عبارت است از:
• پروژه‌ها یکی از اهداف یادگیری و در واقع حوزه‌ای برای جمع‌آوری دانش از طرف سازمان هستند. مدیران ارشد می‌توانند حوزه‌های کلیدی دانشی با اولویت بالاتر را شناسایی کنند. لازم به ذکر است بسته به سیاست‌های سازمان، ممکن است این روش در برنامه مدیریت دانش پروژه نوشته شود.
• دانشکاران می‌توانند با استفاده از تکنیک‌های تعاملی، تجارب کسب شده خود در طول چند ماه یا چند سال را جهت یافتن موضوعات و روندهای مشترک تجزیه و تحلیل کنند.
• سازمان‌ها می‌توانند برای جمع‌آوری تجارب خاص هر پروژه، منابع آموزشی برای تسهیلگران دانش و افراد موثر در پروژه اختصاص دهند.

در ارتش ایالات متحده آمریکا نیز سطوح عنوان شده جهت دسته‌بندی درس آموخته‌ها به کار رفته است. در زیر نقل قولی از ژنرال پائول نیوتن ذکر شده است:
"راهکار اصلی، شکار درس‌آموخته‌ها است. آن را به شدت اعمال کنید. تنها هنگامی که یک تغییر را ایجاد کنید می‌توانید ادعا کنید که از تجارب درس گرفته‌اید، این شیوه کار ارتش است."

تهیه و تدوین: مهسا ذاکری

درباره ما | ارتباط با ما | اخبار | محصولات | کارفرمایان | کتابخانه | مجله مطالعات مدیریت دانش | پرسشهای متداول | سایتهای مرتبط | تصاوير | همکاری با ما | نقشه سايت